Ons parfum is dat van grootmoeders, nog nooit zo modieus: omdat wij het willen

Jarenlang hebben we gezocht naar parfums die ruiken naar schoon wasgoed, zachte vanille en een fris gedouchte huid: discrete geuren, gemakkelijk te dragen, licht genoeg om niet opgemerkt te worden. Maar als je door TikTok scrollt, verschijnen er flessen die rechtstreeks uit het familiebadkamerkastje lijken te komen: Chanel N°5, Shalimar, Miss Dior, L’Air du Temps. Om ons heen praat een nieuwe generatie over aldehyden, irissen en rozen met het enthousiasme dat tot voor kort voorbehouden was aan fijnproevers. Maar wat gebeurde er?

Het fenomeen heeft al zijn naam, perfect voor het algoritme: grandmacore. Deze definitie omvat poederachtige, bloemige, kruidige of zeepachtige composities die doen denken aan vrouwen die opgroeiden in een tijdperk waarin één enkele essentie werd gekozen en jarenlang werd gedragen. Het lijkt misschien een grap om ze ‘grootmoedersparfums’ te noemen. Op sociale media is de uitdrukking echter bijna een compliment geworden.

Die dichte, herkenbare paden spreken ons aan omdat ze iets hebben dat veel recente lanceringen moeilijk te bieden hebben: een precieze persoonlijkheid. Ze laten zich voelen, veranderen gedurende de dag en blijven in de herinnering. En nu alles gehomologeerd is, lijkt het hebben van een onmiskenbare geur ineens heel cool.

We houden van alles wat de tijd vertraagt: daarom houden we van de parfums van grootmoeders

De terugkeer van de grote klassiekers op parfumgebied is onderdeel van een bredere trend. Beetje bij beetje hebben we alles wat een minder hectisch leven oproept omgezet in digitale inspiratie: recepten geschreven in notitieboekjes (en niet in telefoonnotities), gehaakte truien, niet bij elkaar passende theeserviezen, moestuinen, markten en vesten. Oma Maxxing vertelt over het verlangen om, in ieder geval voor een paar uur, te ontsnappen aan de permanente sportschool van productiviteit.

Elk gebaar wordt nu vertaald in cijfers: meldingen die zich opstapelen, grafieken die de dagen samenvatten, indicatoren die zelfs de kwaliteit van ons herstel meten. In deze voortdurende behoefte om te kwantificeren, lijkt zelfs de vrije tijd op een taak die moet worden gecontroleerd. Een hardnekkige geur blijft echter buiten dit systeem. Het wordt niet vastgelegd, het wordt niet vergeleken, het levert geen resultaten op die geïnterpreteerd kunnen worden, maar bestaat alleen op het moment dat het gedragen wordt, als een discrete aanwezigheid die begeleidt zonder er iets voor terug te vragen.

De retrotonen voegen een vertrouwdheid toe die moeilijk uit te leggen is. Het poeder doet denken aan een make-uptasje dat je als kind zag, het viooltje aan een vergeten snoepje, het sandelhout aan een houten kledingkast. Soms is de herinnering reëel, soms komt deze uit films, foto’s en verhalen. Het resultaat verandert echter niet: we voelen een verbinding met iets dat stabiel lijkt.

Het dragen van een klassieker wordt zo een klein gebaar van continuïteit: dezelfde fles kan van de ladekast van een grootmoeder naar de plank van een kleindochter worden doorgegeven en krijgt zo een andere betekenis zonder zijn identiteit te verliezen.

Na zoveel vanille wil de neus een verrassing

Het succes van fijnproevers heeft parfumerieën en sociale netwerken gevuld met koekjes, karamel, melk, marshmallows en zoete crèmes. Tegelijkertijd hebben huidgeuren degenen overtuigd die de voorkeur geven aan een intiem en schoon effect. Beide families blijven geliefd, maar door hun verspreiding zijn veel nieuwe ontwikkelingen voorspelbaar geworden.

Klassieke composities bieden een meer onregelmatige ervaring. De opening kan na een half uur streng aanvoelen en zacht worden. De roos kan koel, aards of donker overkomen. Iris brengt droge nuances met zich mee, terwijl aldehyden en witte bloemen een briljant effect creëren dat tegenwoordig bijna ongebruikelijk lijkt.

Het duurt een paar minuten voordat we begrijpen wat we ruiken, omdat onze neus net als elke andere spier training nodig heeft. Maar juist dit wachten maakt de ervaring interessant. Wij die gewend zijn een video of een product te beoordelen in de eerste seconden van het eerste gebruik, moeten wennen aan een complexe compositie die een ander ritme oplegt. Het verspreidt zich over de huid en vraagt ​​om gevolgd te worden.

Er is ook sprake van aanwezigheid. Veel klassiekers zijn ontworpen om een ​​merkbaar spoor achter te laten, samen met de drager de kamer binnen te gaan en ook na het passeren van de drager voelbaar te blijven. Voor een generatie die vaak streeft naar een neutraal, vloeiend beeld dat geschikt is voor elke context, heeft deze zekerheid een bevrijdende charme.

De klassieke parfums van vandaag zijn de rebelse geuren van gisteren

Wees echter voorzichtig: de associatie met grootmoeders dreigt de oorspronkelijke energie van deze parfums uit te wissen. Chanel N°5, gepresenteerd in 1921, introduceerde een abstracte en moderne taal, ver verwijderd van de essenties die zijn geconstrueerd om een ​​bloem getrouw te reproduceren. De aldehydestructuur was nieuw, verfijnd en moeilijk te verwarren.

Een paar jaar later bracht Shalimar een warme sensualiteit naar voren, gemaakt van vanille-, bergamot- en amberakkoorden. Hij was geliefd bij flappers, jonge vrouwen die hun jurken inkortten, jazz dansten en hun plek in de samenleving opnieuw definieerden. Zijn verbeeldingskracht behoorde tot transformatie, en zeker niet tot voorzichtigheid.

Ook Miss Dior werd geboren tijdens een beslissende historische transitie. Het kwam uit in 1947, hetzelfde jaar als de eerste collectie van Christian Dior, en bracht bloemen, groene tinten en een elegante maar vitale vrouwelijkheid met zich mee. L’Air du Temps van Nina Ricci, gelanceerd onmiddellijk na de oorlog, vertaalde in plaats daarvan de behoefte aan sereniteit in anjer, roos, jasmijn en sandelhout. De duiven op de dop maakten die boodschap zichtbaar.

De tijd heeft deze nieuwigheden omgezet in bekende symbolen. Hun lange verblijf op de markt heeft hen verbonden met de moeders en grootmoeders die voor hen kozen. En vandaag herontdekken we ze met andere ogen, los van de associaties die ze hadden met voorgaande generaties.

Vintage parfums, de terugkeer van klassieke geuren

De geuren die vandaag de dag verkrijgbaar zijn, kunnen verschillen van de eerste edities, vooral wat betreft de formuleringen. De regels voor ingrediënten zijn veranderd, sommige grondstoffen zijn zeldzaam geworden en veel maisons hebben de composities lichter gemaakt. De algemene identiteit blijft echter herkenbaar.

Naast historische geuren biedt de markt hedendaagse interpretaties van traditionele geurnoten. Roos ontmoet leer, lavendel wordt verzacht door honing, wierook vermengt zich met transparant hout. Oud en sandelhout verliezen hun zwaarte dankzij citrus of kruiden. Het resultaat behoudt een vertrouwde echo en past zich gemakkelijk aan het heden aan.

Het is hetzelfde principe dat we toepassen op vintage mode. We halen een jasje uit de jaren tachtig terug en dragen het met wijde jeans en sneakers, zodat het kledingstuk zijn geschiedenis behoudt, terwijl de combinatie het van ons maakt. Iets soortgelijks gebeurt met essenties: het is niet nodig om een ​​historisch karakter te reconstrueren, zoek gewoon de overeenkomst die op onze huid werkt.

Wij willen weer herkenbaar zijn

We hebben vaak meerdere flessen, elk gebonden aan een stemming, een seizoen of een esthetiek. De mogelijkheid van verandering is leuk, maar in hoeverre spreekt het idee van een persoonlijke handtekening die ons op het eerste gezicht identificeert ons aan? Onze grootmoeders werden ook herkend aan het spoor dat ze achterlieten op hun jassen, in de lift of in de gangen van hun huis. Waarom kunnen wij het ook niet doen?

Het succes van de olfactorische grandmacore spreekt dan ook van identiteit. We willen iets dat diepgang heeft, dat bestand is tegen de seizoenswisselingen en dat niet op al het andere lijkt. Als we om het te vinden een oude la moeten openen of een fles moeten proberen die al honderd jaar bestaat, zijn we er klaar voor. Moderniteit ruikt deze keer naar roze, poeder en hout.