Reality TV, wat we kunnen leren (en wat we willen vergeten)

Soms zijn het niet alleen de dagen die het verstrijken van de tijd markeren, maar ook de televisieprogramma’s. September is niet alleen de maand waarin we terugkeren naar onze routine, maar ook de maand waarin Big Brother begint. In juli is er niet alleen zee, vrienden en zon, maar ook Temptation Island.
Sociale media zijn gevuld met memes of clips van realityshow-afleveringen, waardoor we naast slogans ook enkele belangrijke lessen kunnen leren.

Realityshows: van memes tot levenslessen

Er zijn mensen die ze bekritiseren en mensen die van ze houden: realityshows zijn programma’s die het publiek kunnen verdelen. Geboren als puur entertainment, werden ze in korte tijd ook een televisierepresentatie van onze samenleving, evenals fabrieken van memes en slogans.
Bij programma’s als Temptation Island is het bijna vanzelfsprekend dat we diep nadenken over de dynamiek van de liefde en hoe deze wordt beheerd door concurrenten, mensen zoals wij. Wat ons opvalt is juist de manier waarop, rommelig maar niet altijd zo ver van de werkelijkheid, de dynamiek van de samenleving waarin we leven wordt beschreven.

Big Brother is altijd de thuisbasis geweest van grote ruzies of historische memes (“Waar zijn de sigaretten?”), Maar het laat ook zien hoe moeilijk het is om gedwongen samen te leven met vreemden, een situatie die vaak psychologische kwetsbaarheid blootlegt en het belang van inclusie ten aanzien van de diversiteit van ieder van ons.
Wat ook schandalig is, is de fanatieke zoektocht naar roem door deelnemers aan realityshows, vaak tegen elke prijs: zichzelf in verlegenheid brengen of spanning veroorzaken zijn twee methoden die werken, ten goede of ten kwade. Omdat de retoriek van ‘zolang er maar over gesproken wordt’ sterk is: of de hoofdpersoon nu gehaat of geliefd is, hij is nog steeds bekend. De programma’s worden dat ook op basis van de authenticiteit van de deelnemers: hoe ongefilterder en authentieker ze zijn, hoe meer we thuis hun kwaliteiten kunnen waarderen.
Maar is het werkelijk allemaal waar?

Daarom blijven we reality-tv kijken

De directheid van de behandelde inhoud, de gekozen karakters en de dynamiek zijn precies de elementen die het publiek kunnen vervreemden of opwinden.
Er wordt vaak gezegd dat realityshows de spiegel van de samenleving zijn: hoe extreem menselijke relaties ook zijn, het is gemakkelijk om gedragingen of situaties te vinden die we al hebben meegemaakt of die we begrijpen. Realityshows zijn luchtig omdat ze geen grote mentale inspanning vergen: het publiek wordt gevoed door middel van shots en verhalen.

Hoewel er sprake is van een belangrijke dynamiek, worden deze als ‘grillen’ of ironisch genoeg behandeld. Zijn we misschien de honderden filmpjes op TikTok vergeten waarin de muziekconsulent Temptation Island werd geprezen om zijn bijzonder ironische muziekkeuze? Ja, Gabriela, we denken aan je “Bastard” die tussen de tranen door schreeuwde met de gelijknamige single van Anna Tatangelo op de achtergrond.
De argumenten en relaties die in realityshows worden getoond prikkelen onze nieuwsgierigheid, omdat we graag zien hoe ze de dynamiek beheersen en welke effecten ze teweegbrengen. Kortom, junktelevisie gaat door als ‘light TV’, wat deels waar is gezien de bediening, waardoor we na een dag werken kunnen ontspannen. Maar als we er beter uitzien, kan er veel stof tot nadenken zijn voor ons leven.

Realityshows: wat we niet moeten imiteren

Onder de verschillende menselijke gedragingen die we in realityshows kunnen observeren, zijn er enkele die ons moe hebben gemaakt en die de prestaties van het programma echt kunnen verpesten. Als je een groot deel van de dag in de schijnwerpers staat, is het moeilijk om een ​​karakter te behouden, waardoor zelfs de hiaten in het gedrag naar voren komen.

Verbale agressie op reality-tv is een must: gebrek aan respect en beledigingen kunnen de boodschap overbrengen dat het een acceptabele manier van communiceren is. Om nog maar te zwijgen van het geschreeuw of de woedende argumenten die om 22.00 uur op televisie te zien zijn, of de spot met de herhaalde stereotypen.
Zijn we er bovendien zeker van dat wat we zien de werkelijkheid is? Achter het scherm staan ​​productieteams die de montage en postproductie verzorgen. We kiezen vaak voor de ene concurrent in plaats van voor de andere, maar we zijn er niet zeker van dat de volgorde van de getoonde gebeurtenissen de volgorde is die daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. De bezuinigingen op de video’s kunnen met opzet worden gedaan om ‘goed’ en ‘slecht’ aan tafel te creëren.
We zijn daarom gewend om te oordelen en worden in een superioriteitspositie geplaatst, wat kan leiden tot cyberpesten op sociale media.

De positieve kant van reality-tv: wat we kunnen leren

Laten we het van de positieve kant bekijken: programma’s kunnen ons ook levenslessen geven. Over authenticiteit gesproken: we kunnen echte mensen ontdekken die uitstekend advies kunnen geven of hun mening op een beschaafde manier kunnen uiten en tegelijkertijd kunnen bijdragen aan het debat.
Door te kunnen zien hoe concurrenten zich binnen de groep gedragen, kunnen we de dynamiek die verband houdt met gedwongen co-existentie en concurrentie nauwlettend observeren.

In programma’s als Beijing Express of Amici komt de waarde van hard werken en veerkracht naar voren. Deelnemers vertellen hun eigen verhalen en kunnen onverwachte levenslessen en wraak bieden, waardoor het publiek vaak wordt geïnspireerd. Waarden als ambitie worden vooral in wedstrijden ook overgedragen: deelnemers trainen om de finale te bereiken, waardoor de concurrentie wordt uitgeschakeld.
Door deze waarden op televisie te zien, wordt de boodschap veel directer overgebracht. Ze zijn niet concreet, dus soms hebben we moeite om ze te zien. Dankzij de programma’s kunnen we verhalen over veerkracht, betrokkenheid en opoffering van dichtbij volgen.

Wat blijft er over van reality-tv als de camera’s worden uitgeschakeld?

Het publiek vergeet het niet en sociale media nog minder. Sommige deelnemers zijn bereid alles te doen om een ​​beetje bekendheid te verwerven. Zelfs ten koste van het opofferen van iemands waardigheid.
Als de camera’s uitgeschakeld zijn, blijven de memes, het cyberpesten en de invloed op sociale media bestaan. Wanneer een realityshow eindigt, is het vrij gebruikelijk dat de deelnemers veel volgers krijgen op sociale media. Het is daar dat de golf van hosting in clubs of sponsoring vaak wordt bereden. Als het programma voorbij is, kunnen de levens van de deelnemers op zijn kop worden gezet, terwijl wij als publiek ofwel memes ofwel levenslessen overhouden.

Realityshows leren een ruwe maar echte realiteit: elk gebaar kan inhoud worden die aan sociale media kan worden doorgegeven, maar elke meme of fout kan de concurrent een moment van zichtbaarheid bezorgen. We kunnen ze bekijken voor wat ze zijn: entertainment en een spiegel van onze samenleving.