Cerebrale amyloïde angiopathie, wat het is en hoe het het risico op dementie en de ziekte van Alzheimer kan verhogen

Stel je de slagaders voor. Er stroomt bloed in, tenzij er natuurlijk beperkingen of blokkades zijn voor de stroming ervan. Maar het zijn niet alleen trombose en embolie die het normale kaliber van bloedvaten kunnen verstoren. Er zijn ook specifieke ziekten, zoals cerebrale amyloïde angiopathie, die het welzijn van de hersenen en vooral de cognitieve achteruitgang kunnen beïnvloeden, wat tot ernstiger verval kan leiden.

Onderzoek dat zal worden gepresenteerd op de International Stroke Conference 2026 van de American Stroke Association, gepland voor New Orleans, wordt gepresenteerd in een persbericht van de American Heart Association en stelt ons in staat te begrijpen hoe ernstig en wijdverspreid het beeld kan zijn. Denk er eens over na: bij het evalueren van iets minder dan twee miljoen ouderen ontdekte de studie dat in de aanwezigheid van cerebrale amyloïde angiopathie het risico op het ontwikkelen van dementie in de volgende vijf jaar bijna verviervoudigt, ongeacht een mogelijke beroerte, alsof je wilt zeggen dat deze aandoening een belangrijke rol kan spelen bij cognitieve achteruitgang.

Het proces is stil

De pathologie wordt gekenmerkt door de ophoping van amyloïde eiwitten die zich ophopen in de hersenbloedvaten. Deze situatie verzwakt geleidelijk de structuur van het bloedvat en kan daarom het risico op een beroerte vergroten, of deze nu van hemorragische aard is (zeldzamer) of van ischemische aard, wat vaker voorkomt.

Wat gebeurt er? Kortom, als onderdeel van het verouderingsproces kunnen kleine hoeveelheden amyloïde zich ophopen in de bloedvaten van de hersenen, zonder duidelijke symptomen te veroorzaken. Daarom wordt de klinische diagnose van cerebrale amyloïde angiopathie gesteld wanneer deze accumulatie zo uitgebreid wordt dat de bloedvaten worden beschadigd en de normale hersenfunctie wordt verstoord.

Uiteindelijk kan het in dit ziektetraject ook zo zijn dat amyloïdeafzettingen de vaatwanden kunnen verzwakken tot het punt waarop ze scheuren. En het is op deze manier dat bloedextravasatie optreedt en daardoor een hemorragische beroerte. Wees echter voorzichtig: cerebrale amyloïde angiopathie houdt ook verband met cognitieve achteruitgang en komt vaker voor bij mensen met de ziekte van Alzheimer.

Risico onafhankelijk van een beroerte

Het onderzoek, gecoördineerd door Samuel S. Bruce van Weill Cornell Medicine in New York, probeert de balans op te maken van de frequentie waarmee dementie zich kan ontwikkelen na een diagnose van cerebrale amyloïde angiopathie en vooral van de associatie met een beroerte en dit beeld bij het definiëren van het risico.

Deskundigen analyseerden de medische dossiers van meer dan 1,9 miljoen Medicare-begunstigden van 65 jaar en ouder, over de jaren 2016 tot 2022.

En ze bestudeerden nieuwe diagnoses van dementie door te proberen te begrijpen hoe ischemische en hemorragische beroertes het risico op dementie bij mensen met de aandoening beïnvloedden. Uit de analyse bleek dat cerebrale amyloïde angiopathie de kans op het ontwikkelen van dementie binnen vijf jaar substantieel kan vergroten, met een sterker effect dan alleen een beroerte.

Denk er eens over na: in aanwezigheid van de pathologie werd in iets meer dan vier op de tien gevallen een sterke cognitieve stoornis waargenomen in de vijf jaar na de diagnose, vergeleken met ongeveer 10% van de mensen zonder de degeneratieve vaatziekte. De gelijktijdige aanwezigheid van een beroerte verhoogde de kans om de diagnose dementie te krijgen met vier en een half keer vergeleken met personen zonder een van beide aandoeningen.

Niet alleen dat. Personen met angiopathie maar zonder een voorgeschiedenis van een beroerte hadden nog steeds 4,3 keer meer kans om op een bepaald moment de diagnose dementie te krijgen dan personen zonder een van beide aandoeningen.

Hoe cerebrale amyloïde angiopathie te herkennen en behandelen

Deze pathologie wordt gekenmerkt door de ophoping van bèta-amyloïde eiwitten in de wanden van kleine hersenvaten. Over het algemeen wordt de diagnose gesteld met een MRI (Magnetic Resonance Imaging) van de hersenen, waarmee microbloedingen en veranderingen in de witte stof van het zenuwstelsel kunnen worden waargenomen.

Vanuit het oogpunt van symptomen is het beeld gekoppeld aan het gebied van specifiek hersenlijden, gekoppeld aan de aanwezigheid van bloedingen. Er kan hoofdpijn aanwezig zijn.

Op het gebied van de behandeling is er geen gerichte behandeling beschikbaar die belooft amyloïde, het abnormale eiwit, dat zich in de bloedvaten ophoopt, te elimineren. Daarom moet er grote aandacht worden besteed aan de controle van de bloeddruk en het mogelijke gebruik van geneesmiddelen die op de bloedstolling inwerken. Van geval tot geval kan de arts de meest geschikte behandelingen identificeren