Axiale spondyloartritis, wat het is, waarom het moeilijk te herkennen is en hoe ermee om te gaan

Blijkbaar lijkt het gewoon op rugpijn. Maar wees voorzichtig. Als het probleem minstens drie maanden heeft geduurd, ’s nachts verergert en vooral verbetert door beweging, wees dan op uw hoede. En onderschat de situatie niet. Het zou kunnen gaan om axiale spondyloartritis, een chronische ontstekingsziekte die vooral jonge volwassenen treft en die vandaag de dag nog steeds kan worden herkend met een gemiddelde vertraging van 8-10 jaar.

Werelddag gewijd aan de aandoening wordt gevierd op 2 mei, met een Engels motto dat alles zegt: “Niet alleen rugpijn”. Kortom, het is niet alleen rugpijn. En het treft jongeren. Om te begrijpen wat het is, is hier het advies van de experts van de Italiaanse Vereniging voor Reumatologie (SIR).

Niet alleen rugpijn

“Axiale spondyloartritis is veel meer dan gewone rugpijn – meldt Andrea Doria, voorzitter van SIR en hoogleraar reumatologie aan de Universiteit van Padua -. Het vertegenwoordigt een familie van ziekten die vooral de wervelkolom en de sacro-iliacale gewrichten aantasten, maar ook andere gewrichten en verschillende organen kunnen aantasten”.

In Italië worden naar schatting ongeveer 15 nieuwe gevallen per 100.000 inwoners per jaar verwacht, wat overeenkomt met ruim 8.000 tot 9.000 diagnoses. In tegenstelling tot vroeger, toen spondyloartritis bijna uitsluitend als mannelijk werd beschouwd, is de verhouding tussen mannen en vrouwen tegenwoordig evenwichtiger (ongeveer 3 op 2).

“Het begin treedt doorgaans op vóór de leeftijd van 40-45 jaar, vaak al rond de 30 jaar – zegt de deskundige -. Onlangs hebben we belangrijke vooruitgang geboekt bij het begrijpen en beheersen van de ziekte, maar de knoop van de diagnose moet nog worden opgelost, omdat het eerder herkennen ervan het leven van patiënten kan veranderen.”

Axiale spondyloartritis moet daarom als een systemische pathologie worden beschouwd: naast de wervelkolom kan het ook andere gebieden betreffen. Dit wordt bevestigd door Roberta Ramonda, directeur van de operationele eenheid Complexe Reumatologie van het Universitair Ziekenhuis van Padua en vice-president van de Italiaanse Stichting voor Onderzoek in Reumatologie (Fira): “De meest voorkomende manifestaties zijn onder meer uveïtis, en dus oogontsteking, inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, en psoriasis.

Daarom is een multidisciplinaire aanpak waarbij reumatologen, gastro-enterologen, oogartsen en dermatologen betrokken zijn essentieel. Soms kan de diagnose juist voortkomen uit de verdenking van andere specialisten: het kan de oogarts zijn, geconfronteerd met recidiverende uveïtis, of de gastro-enteroloog bij patiënten met chronische darmziekten en met pijn in de wervelkolom of andere gewrichtsplaatsen, die zich richt op een reumatologisch onderzoek.

Een steeds wijdverspreider model is dat van multidisciplinaire klinieken, waarin verschillende specialisten samenwerken om dezelfde patiënt te evalueren en het diagnostische en therapeutische traject te delen, volgens de behandelaanpak op maat: dat wil zeggen een ‘op maat gemaakte’, gepersonaliseerde therapie, aangepast aan de klinische kenmerken van de ziekte en het individu.”

Gepersonaliseerde zorg en levensstijl

Dezelfde deskundige meldt dat behandelingen de afgelopen jaren ingrijpend zijn veranderd. de voorkeur geven aan gepersonaliseerde therapie van axiale spondyloartritis. We beginnen altijd met niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen, de zogenaamde NSAID’s, waarop ontstekingspijn doorgaans goed reageert.

“Voor het voortbestaan van de symptomen van de ziekte hebben we tegenwoordig biologische medicijnen beschikbaar die de natuurlijke geschiedenis ervan diepgaand hebben veranderd: TNF en interleukine 17-remmers vertegenwoordigen een zorgstandaard in de meest actieve vormen, net als de interleukine 23-remmer – geeft Ramonda aan –. Terwijl nieuwe klassen zoals JAK (Janus Kinase)-remmers de therapeutische mogelijkheden verder uitbreiden. We kunnen nog niet spreken van een definitieve genezing, maar we kunnen wel een stabiele remissie verkrijgen: de patiënt kan leven zonder symptomen en een normaal leven leiden, op voorwaarde dat de therapie in de loop van de tijd wordt gevolgd.”

Naast medicijnen speelt levensstijl ook een fundamentele rol. Lichaamsbeweging is een integraal onderdeel van de therapie: het verbetert de mobiliteit, vermindert de stijfheid en draagt ​​bij aan pijnbeheersing. Activiteiten met een lage impact, zoals zwemmen en fietsen, samen met rek- en spierversterkende oefeningen, zijn bijzonder nuttig. “Dieet heeft ook een belangrijke impact: een mediterraan dieet, rijk aan vezels en polyfenolen, kan een ontstekingsremmende werking bevorderen en bijdragen aan het algemene welzijn van de patiënt – zegt Ramonda -”.

Zorg dat je er vroeg bent

Ondanks de vooruitgang bij de behandeling van de ziekte blijft het obstakel van diagnostische vertraging bestaan. Inflammatoire lage rugpijn is vaak subtiel en kan verward worden met gewone rugpijn. Het heeft echter precieze kenmerken: het duurt meer dan drie maanden, verschijnt ’s nachts, gaat gepaard met langdurige ochtendstijfheid en verbetert bij beweging.

“In dit opzicht is het essentieel om het bewustzijn onder huisartsen te vergroten: wanneer je geconfronteerd wordt met een jong persoon met aanhoudende rugpijn, is het belangrijk om de tekenen van ontsteking te herkennen en de patiënt onmiddellijk naar de reumatoloog te sturen – besluit Ramonda. Een vroege diagnose maakt ingrijpen mogelijk voordat er onomkeerbare schade ontstaat.”