Hittegolven moeten alle ‘valse mythen’ verdrijven. Hoeveel en welk water, supplementen en EU-indicaties

De eerste zomerdagen begonnen met een recordhittegolf die volgens deskundigen niet de enige zal zijn in 2026. Om deze reden heeft het ministerie van Volksgezondheid ook een handboek ontwikkeld waarin het ons herinnert aan de risico’s van blootstelling aan hoge temperaturen. Daartoe behoort uitdroging, waarover echter veel ‘valse mythen’ bestaan, die de Europese Unie nu probeert te ontkrachten.

Hittegolven en uitdroging

Uitdroging “wordt veroorzaakt door een groter verlies aan water uit het lichaam dan het ingebrachte water. Het lichaam raakt uitgedroogd en begint slecht te functioneren wanneer: een grotere hoeveelheid water nodig is, zoals in het geval van hoge omgevingstemperaturen als gevolg van zweten; veel vloeistoffen verloren gaan, zoals in het geval van koorts, braken en diarree; een persoon niet vrijwillig genoeg water drinkt bij gebrek aan dorststimulatie; in het geval van het nemen van medicijnen die de eliminatie van vloeistoffen kunnen bevorderen (bijvoorbeeld diuretica, laxeermiddelen)”, zoals herinnerd door het portaal van het ministerie van Volksgezondheid.

Symptomen van uitdroging

Nationale gezondheidsautoriteiten blijven ons eraan herinneren dat de waarschuwingssignalen van een uitdrogingstoestand voornamelijk “dorst, zwakte, duizeligheid, hartkloppingen, angst, droge huid en slijmvliezen, spierkrampen en verlaging van de bloeddruk” zijn. Dus wat kun je doen om te voorkomen dat je uitdroogt? Hoeveel water moet er gedronken worden en welk type? Op welke temperatuur? De antwoorden komen van Europese voedselveiligheidsinstanties, zoals de EFSA.

Hoeveel water te drinken

Volgens de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid moeten we niet afgaan op vage aanwijzingen, het resultaat van mond-tot-mondreclame of sociale suggesties, maar moeten we eenvoudigweg bedenken dat de adequate totale waterinname voor vrouwen ongeveer 2 liter per dag bedraagt, wat oploopt tot 2,5 voor mannen. Dit betekent dat dit de juiste hoeveelheid water vertegenwoordigt, met uitzondering van andere vloeistoffen die kunnen worden weergegeven door dranken zoals thee, koffie, vruchtensappen, enz. Naast water dragen sommige voedingsmiddelen ook bij aan een correcte hydratatie, namelijk ongeveer 20/30%, met name verse groenten en fruit, die ook rijk zijn aan vitamines en minerale zouten.

De variabelen: leeftijd

De indicaties van de experts variëren echter ook per seizoen, juist omdat in de zomer de behoefte toeneemt, en per leeftijd. “De behoeften van baby’s zijn bijvoorbeeld erg hoog vanwege de grote vloeistofverliezen: gemiddeld tussen 6 en 12 maanden is 800 ml per dag nodig”, legt Raffaella Cancello, voedingsdeskundige van het personeel van het Obesitaspolikliniekcentrum – Auxologico Ariosto, uit op het portaal van het Instituut. “De behoefte aan water bij kinderen en adolescenten hangt af van het dieet, de fysieke activiteit en de omgevingsomstandigheden – vervolgt de expert – De adequate inname voor een correcte hydratatie is: 1200 ml vloeistoffen tussen 1 en 3 jaar; 1600 ml tussen 4 en 6 jaar; 1800 ml tussen 7 en 10 jaar; van 11 tot 17 jaar oud is ongeveer 2 liter per dag nodig. Bij mannelijke volwassenen (18 – 65 jaar) wordt de inname aanbevolen van 2,5 liter per dag, bij vrouwen 2 liter. Na de leeftijd van 75 jaar veranderen de aanbevelingen over de volumes niet meer. Levensstijl heeft ook invloed: een atleet zal bijvoorbeeld een groter waterverlies hebben als gevolg van lichamelijke oefening – vooral als hij buiten is – vergeleken met iemand die binnenshuis een sedentaire levensstijl leidt. Gewicht kan ook de individuele behoeften beïnvloeden, samen met gezondheidsproblemen: degenen die nierstenen hebben gehad of problemen hebben, moeten over het algemeen hun dagelijkse waterinname verhogen.

Welk soort water: natuurlijk of bruisend?

Er zijn enkele algemene opvattingen over dit aspect, zoals het feit dat bruisend water de dorst meer helpt lessen, maar minder hydrateert. Wetenschappelijk bewijs geeft echter aan dat er geen significant verschil bestaat tussen de twee typen in het vermogen om het lichaam te hydrateren. Het kooldioxidegehalte in de koolzuurhoudende stof interfereert niet met het osmoseproces dat de doorgang van vloeistoffen van de wanden van de darm naar de bloedstroom mogelijk maakt. Het enige verschil is dat het de productie van maagafscheiding stimuleert, waardoor het de spijsvertering zou kunnen bevorderen, maar het is minder geschikt voor mensen die last hebben van meteorisme, omdat het de hoeveelheid gas in de darm verhoogt.

Water, op welke temperatuur

Een andere twijfel betreft de temperatuur waarbij water moet worden gedronken: is het beter om vers te zijn, zoals men geneigd is te geloven, of op kamertemperatuur? Het antwoord van de experts is dat er in werkelijkheid voor hydratatiedoeleinden geen verschillen zijn. Het onderscheid heeft dus betrekking op andere aspecten, zoals persoonlijke smaak: er zijn mensen die liever geen water drinken dat te koud of ijskoud is, uit angst voor opstoppingen, ook al heeft het idee van een directe link geen rigoureuze wetenschappelijke ondersteuning. Het enige bewijs betreft atleten, voor wie het raadzaam is om voor koeler water te kiezen, omdat dit de stijging van de lichaamstemperatuur helpt verminderen tijdens intensieve en zeer langdurige fysieke activiteit.

Flessen- of kraanwater

Een andere valse overtuiging is dat flessenwater altijd de voorkeur verdient boven leidingwater, omdat het vanuit microbiologisch en voedingsoogpunt beter is. Ondanks het feit dat Italië beschikt over kraanwater van hoge kwaliteit dat tot de beste van Europa behoort (dankzij 85% afkomstig uit ondergrondse aquifers die aan strenge controles zijn onderworpen), is Italië het eerste Europese land waar flessenwater wordt geconsumeerd. Uit gegevens blijkt dat dit ongeveer 200-250 liter per hoofd van de bevolking per jaar is, meer dan het dubbele van het Europese gemiddelde. Maar volgens de nieuwe regels van de Europese Unie terzake, die op 12 januari 2026 van kracht zijn geworden, zijn alle lidstaten verplicht tot geharmoniseerde monitoring van PFAS, dat wil zeggen perfluoralkylstoffen, in drinkwater. Dit zijn hormoonontregelaars die zeer belangrijke effecten kunnen veroorzaken, zelfs op de lange termijn. De grenswaarden zijn 0,10 microgram per liter voor de som van 20 stoffen en 0,50 microgram per liter voor totaal Pfas. Als deze wordt overschreden, zijn de autoriteiten verplicht in te grijpen en burgers te informeren.

Supplementen, ja of nee?

Ten slotte blijft de vraag over het gebruik van supplementen om de hydratatie te verbeteren: zijn ze noodzakelijk of aanbevolen? In welke gevallen? Vooral in de zomerperiode wordt er veel reclame gemaakt voor zoutsupplementen, die een effectievere aanvulling van deze minerale zouten en vitamines zouden garanderen, die van nature verloren gaan door zweten. Dit zijn voornamelijk natrium, kalium, magnesium en calcium, maar experts herinneren ons eraan dat ze kunnen worden ingenomen met een normaal, uitgebalanceerd dieet, vooral een mediterraan dieet. Supplementen zijn daarom niet nuttig tenzij het gaat om gevallen van verlies van grote hoeveelheden vocht als gevolg van een pathologie of bijzonder intense en langdurige inspanning. bij intens en langdurig zweten gedurende meer dan een uur of bij ziekte met groot vochtverlies. Het is beter om die met te veel suiker of cafeïne te vermijden en uw arts om advies te vragen als u lijdt aan hoge bloeddruk of diabetes.