Recordhitte, het WHO-handboek en de komst van El Niño. Wat u moet weten

Extreme temperaturen zijn even wennen. Deskundigen zeggen dit, vooral als ze worden geconfronteerd met gegevens over de opwarming van de aarde en voorspellingen voor diezelfde zomer, wanneer El Niño de situatie zal compliceren. Als gevolg van de stijging van de watertemperatuur in de tropische Stille Oceaan zal dit gevolgen hebben over de hele wereld en vooral tot grotere droogte, maar ook tot overstromingen en hittegolven in tropische gebieden, met gevolgen ook elders, zoals in het Middellandse Zeegebied. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie van de VN is er een kans van 80% dat El Niño zich de komende weken zal ontwikkelen, vooral vanaf juli. Vandaar een handboek van de VN zelf aan de Staten, zodat zij stedelijk, territoriaal en sociaal beleid aannemen om de bevolking te beschermen.

Er komt een nieuwe hittegolf aan

In afwachting van de verwachte komst van El Niño zullen we de komende dagen een temperatuurstijging zien: ter gelegenheid van het weekend waarin het zomerseizoen officieel wordt geopend, wordt zelfs in Italië verwacht dat de kwikkolom boven het gemiddelde niveau van de periode zal stijgen, met pieken van net onder de 40°C in sommige gebieden, zoals de Povlakte. Wat intussen zorgwekkend is, is juist de voorspelling van de komst van een ‘Super Niño’. Volgens klimatologen bestaat er zelfs een risico van 90% dat het meteorologische fenomeen tot november zal voortduren: vandaar de definitie van ‘super’. De waarschuwing is daarom om op te letten, zowel gericht op degenen die thuis blijven als op degenen die van plan zijn naar vochtiger bestemmingen te reizen of die onderhevig zijn aan klimatologische gebeurtenissen met een potentieel sterke impact, zoals tropische gebieden.

De komst van El Niño en de gevolgen ervan

El Niño bestaat uit een “abnormale opwarming van de Stille Oceaan, die zich eeuwenlang gemiddeld elke drie tot vijf jaar voordoet en wordt veroorzaakt door een verzwakking van de passaatwinden. Het is daarom een fysiologisch fenomeen. Het echte probleem is dat het een opwarming van het gigantische oppervlak van de Stille Oceaan veroorzaakt, met een reeks lokale problemen in tropische gebieden en een algemene temperatuurstijging ook in andere delen van de planeet”, legt Luca Mercalli, voorzitter van de Italiaanse Meteorologen, uit. Associatie. Tot de gevolgen behoort, naast de directe impact op het tropische klimaat, een “overal temperatuurstijging, die echter bijdraagt ​​aan de reeds bestaande opwarming van de aarde. Om deze reden bestaat er een risico op nieuwe temperatuurrecords op de korte termijn, al tegen eind 2026 en 2027. Aan de andere kant is de Stille Oceaan zo groot dat deze de hele wereld raakt”, voegt de deskundige eraan toe.

De risicogebieden en de gevolgen voor de bevolking in de Middellandse Zee

Bijzondere aandacht wordt besteed aan Zuid-Amerika, met het risico op overstromingen en overstromingen, maar ook aan Indonesië en Australië, in het laatste geval wordt het echte gevaar gevormd door droogte. “Hier worden geen specifieke extreme gebeurtenissen verwacht, omdat we te ver weg zijn, maar we zullen waarschijnlijk worden blootgesteld aan een verdere temperatuurstijging: daarom zullen we helaas nog steeds te maken krijgen met een bepaald aantal overstromingen, zelfs hevige stormen en branden”, onderstreept Mercalli. De impact op de menselijke gezondheid is opmerkelijk, vooral voor de meest kwetsbaren. Artsen hebben er onlangs bij ons op aangedrongen bepaalde adviezen op te volgen, zoals het vermijden van blootstelling aan hitte tijdens de heetste uren van de dag, het handhaven van een goede hydratatie, enz. Maar nu is er ook een handboek van de Wereldgezondheidsorganisatie gearriveerd.

Het WHO-handboek

Ter gelegenheid van de tweede editie van de Guide on Heat-Health Action Plans heeft de organisatie een document gepubliceerd dat regeringen, regio’s en steden operationele indicaties geeft om de gevolgen van hittegolven voor de bevolking te voorkomen. Het plan krijgt ook een bijzonder belang met het oog op de algemene vergrijzing, waardoor oudere burgers aan grotere risico’s worden blootgesteld. Zoals deskundigen van de WHO (waaronder de regionale directeur van WHO Europa Hans Henri P. Kluge, die samen met de federale minister van Milieu, Carsten Schneider, de senator voor Volksgezondheid van de deelstaat Berlijn, Ina Czyborra, en vertegenwoordigers van de Europese Commissie) aan het evenement deelnam, heeft excessieve hitte de afgelopen vier jaar de oorzaak geweest van meer dan 200.000 doden op het Oude Continent. Alleen al in 2024 waren dat er naar schatting bijna 63 duizend. “Hitte is een stille moordenaar, maar het is niet onvermijdelijk – verklaarde Hans Kluge tijdens de presentatie van het document – ​​Vandaag lanceren we een gids gebaseerd op wetenschappelijk bewijs die autoriteiten een duidelijke routekaart biedt om paraatheidssystemen op te bouwen die levens kunnen redden. We hebben de tools, nu moeten we ze gebruiken.”

Want hitte is slecht voor je gezondheid

Zoals de WHO verder uitlegt, is Europa als geografisch gebied het gebied dat het snelst ter wereld opwarmt, met 52 sterfgevallen per miljoen inwoners vergeleken met de jaren negentig. Projecties geven aan dat, zonder adequate aanpassingsstrategieën, het aantal slachtoffers in de tweede helft van de eeuw aanzienlijk zou kunnen toenemen. De reden ligt in het feit dat de hitte bij patiënten met cardiovasculaire, ademhalings- en stofwisselingsziekten en bij degenen die in kwetsbare omstandigheden leven – zoals ouderen – reeds bestaande chronische ziekten kan verergeren, waardoor het risico op hartfalen, beroerte, nierfalen en andere potentieel dodelijke aandoeningen toeneemt.

Waar de hitte meer slachtoffers maakt

Volgens bevindingen van de Wereldgezondheidsorganisatie werd het merendeel van de voortijdige sterfgevallen als gevolg van extreme hitte geregistreerd in Italië, gevolgd door Spanje, Duitsland en Griekenland. Deze laatste heeft het hoogste hittegerelateerde sterftecijfer in verhouding tot de bevolking. Naast leeftijd zijn ook de woonomstandigheden risicofactoren: “Wie geen tuin of zwembad heeft en in oververhitte appartementen in de meest betonnen stadswijken woont, heeft veel minder kans om zichzelf tegen extreme temperaturen te beschermen”, merkte de federale minister van Milieu, Carsten Schneider, op. Vandaar de waarschuwing om adequaat beleid te voeren.

Welke interventies zijn nodig

Volgens wat de WHO heeft aangegeven, is het noodzakelijk om de inspanningen om de efficiëntie van de gezondheidszorg te verbeteren te combineren met sociale, ecologische en stedelijke interventies: de aanwezigheid van bomen, parken, waterwegen, bossen en wetlands helpt in feite de temperatuur te verlagen en de gevolgen van hittegolven te verzachten.

Het Hot-Health-plan

De indicaties van de WHO omvatten acht fundamentele elementen: ze omvatten indicaties om duidelijk bestuur te definiëren, met goed gedefinieerde rollen en verantwoordelijkheden, en gaan ook zo ver dat ze aandringen op het creëren van systemen voor vroegtijdige waarschuwing waarmee beschermingsmaatregelen snel kunnen worden geactiveerd wanneer de temperatuur een kritiek niveau bereikt. Andere punten van het Caldo-Salute-plan bieden effectieve methoden om de meest kwetsbare mensen te identificeren, het risico tijdig aan de bevolking te communiceren en praktische en betrouwbare informatie te verspreiden, zowel onder burgers als gezondheidswerkers. Het handboek benadrukt het belang van het versterken van de gezondheidsdiensten, het verminderen van de blootstelling aan hitte door interventies in gebouwen en stedelijke ruimtes, het implementeren van toezicht op de gezondheidseffecten van hittegolven en het voortdurend evalueren van de maatregelen die zijn genomen om de effectiviteit ervan te verbeteren. De gids bevat ook operationele fiches voor de verschillende betrokken sectoren en een verzameling kant-en-klare volksgezondheidsboodschappen om snelle en samenhangende communicatie tijdens noodsituaties te bevorderen.