Koffie, als je er te veel van drinkt, kan osteoporose bevorderen, zegt een onderzoek
Loopt u risico op osteoporose? Dan is teveel koffie drinken wellicht geen goed idee. Dit is het resultaat van een studie uitgevoerd door een groep Australische onderzoekers en gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nutriens: de gegevens tonen aan dat het overschrijden van vijf kopjes per dag zou kunnen leiden tot een lagere mineraaldichtheid van de botten, waardoor ze kwetsbaarder worden en vatbaarder voor breuken.
Wat de onderzoekers ontdekten
Het onderzoek werd uitgevoerd door een team van de Flinders University, Australië, dat de gegevens analyseerde van een steekproef van 10.000 vrouwen over een periode van 10 jaar, waarbij rekening werd gehouden met zowel de hoeveelheid koffie en thee die gemiddeld elke dag werd geconsumeerd, als de botdichtheid (BMD) van vrouwen ter hoogte van de heup en de femurhals, die als referentieparameter worden gebruikt bij het beoordelen van het risico op osteopenie en osteoporose bij vijftigplussers. Het bleek dat degenen die de thee dronken een iets hogere botmineraaldichtheid in de heup hadden dan niet-drinkers. Hoewel het verschil klein was, werd het toch als statistisch significant beschouwd, omdat het zich zou kunnen vertalen in een lager risico op fracturen.
Koffie en botten: wat is het verband?
Als we echter rekening houden met degenen die koffie dronken, werd vastgesteld dat een matige consumptie, d.w.z. ongeveer twee of drie kopjes per dag, geen gevolgen lijkt te hebben in de zin van een grotere incidentie van botbreuken of het risico op osteoporose. Integendeel, naarmate de hoeveelheid toenam, nam ook de porositeit van de botten toe, waardoor de BMD afnam. Ten slotte werd het beeld van de factoren die een negatieve invloed kunnen hebben compleet gemaakt met alcohol: bij gewone consumenten of bij degenen die in de loop der jaren meer hadden gedronken, ging het zelfs gepaard met een duidelijker effect dan dat van koffie.
Want te veel koffie is slecht voor je botten
De reden voor het negatieve verband tussen de toegenomen koffieconsumptie en osteoporose houdt volgens onderzoekers verband met het hoofdbestanddeel ervan. Sommige laboratoriumstudies hebben zelfs de werking van cafeïne benadrukt bij het beperken van de calciumabsorptie en het verstoren van het botmetabolisme. Om deze gevolgen te verzachten, zoals deskundigen suggereren, zou het voldoende zijn om de consumptie van koffie te combineren met melk, die rijk is aan calcium. De conclusies van de onderzoekers kunnen daarom dienen als een nuttige indicatie, zonder echter te leiden tot een totale uitsluiting van koffie uit de dagelijkse gewoonten: de hoeveelheid die als “gevaarlijk” wordt beschouwd, bedraagt in feite meer dan 5 kopjes per dag.
Andere voorzorgsmaatregelen
Koffieconsumptie moet echter in verband worden gebracht met correcte gewoonten en bovenal blijft de drank in het middelpunt van de belangstelling van verschillende onderzoeken staan. Onlangs is er weer een onderzoek gepubliceerd waarin ook wordt gewaarschuwd voor de temperatuur van de koffie zelf (maar dit keer ook van de thee). Het werd gefinancierd door Cancer Research UK en vergeleek de klinische geschiedenis van ongeveer 980.000 Britse volwassenen, met de nadruk op de temperatuur van de drank en de effecten in termen van het kankerrisico. Door gegevens uit twee grote nationale epidemiologische projecten, zoals de UK Biobank en de Million Women Study, te combineren, kwam naar voren dat het drinken van hete koffie of thee het risico op kanker verhoogt.
Het drinken van hete koffie en thee verhoogt het risico op kanker
Zoals de onderzoekers hebben uitgelegd, hebben degenen die warme dranken drinken ongeveer 1,7 keer meer kans om de pathologie te ontwikkelen. Zoals gerapporteerd door AGI, “ligt het biologische gevaar in het chronische thermische trauma dat wordt opgelopen door de wanden van het spijsverteringsstelsel. De hoge temperaturen beschadigen uiteindelijk herhaaldelijk de cellen langs het interne slijmvlies, waardoor veranderingen ontstaan die kunnen degenereren tot een tumor. Dit mechanisme heeft een specifieke correlatie aangetoond met plaveiselcelcarcinoom (SCC), een van de twee belangrijkste stammen van de ziekte, terwijl er geen duidelijke impact is gevonden op adenocarcinoom, de andere meest voorkomende vorm die het onderste deel van het orgaan aantast”, dat wil zeggen de slokdarm.
De ideale temperatuur en de risicovolle
Wanneer je zeer warme dranken drinkt, stijgt de kans op het ontwikkelen van kanker volgens onderzoekers tot ruim 5 procent. Maar ook de frequentie waarmee warme dranken worden ingenomen is van invloed: bij zes of meer warme porties in de loop van de dag wordt de toename van het risico exponentieel. Vandaar de oproep van de relevante gezondheidsinstanties: volgens het International Agency for Research on Cancer (IARC) mag je niets drinken dat warmer is dan 65°C. Boven deze waarde, die al in 2016 werd vastgesteld, komen we terecht in de categorie verbindingen die door het IARC zelf zijn geclassificeerd als “waarschijnlijk kankerverwekkend”. Houd er rekening mee dat thee en koffie in het Westen gemiddeld worden geserveerd en geconsumeerd bij een temperatuur rond de 60°C, dus binnen de veiligheidsgrenzen.
Veilig drinken
Of het nu gaat om absolute hoeveelheden of temperaturen, voorzichtigheid is dus geboden. Zoals de AGI opmerkt: “Om het potentiële thermische risico te elimineren, is het daarom niet nodig om cafeïne te verbieden of de middaginfusie op te geven. Het is voldoende om een paar minuten te wachten totdat de vloeistof onder kritische niveaus is gedaald, of om de drank te verdunnen door een kleine hoeveelheid koude melk toe te voegen. Een eenvoudige remedie om van uw pauze te blijven genieten zonder de weefsels aan onnodige stress bloot te stellen”.
Niet alleen risico’s: de voordelen van cafeïne
We mogen ook niet vergeten dat cafeïne ook voordelen kan bieden: het houdt de bloeddruk laag, zoals blijkt uit verschillende onderzoeken, waaronder een onderzoek uitgevoerd onder meer dan 1500 mannen en vrouwen, gestart in 1972 in Romagna en gepubliceerd in 2023 in Nutrients; het is goed voor het hart, als we het niet hebben over mensen met hoge bloeddruk; helpt het cholesterol onder controle te houden; gaat vermoeidheid tegen; werkt als een milde pijnstiller.
