Hersenoedeem, wat het is, hoe het verband houdt met hersentumoren en hoe het zich manifesteert

• Hersenoedeem veroorzaakt een ophoping van vocht in de hersenen, verhoogt de schedeldruk en brengt zuurstof en bloed in de weefsels in gevaar.
• Hoofdpijn, misselijkheid, gezichtsstoornissen, epileptische aanvallen en flauwvallen duiden op een urgente situatie, vaak gekoppeld aan trauma, infecties of tumoren.
• Bij glioblastoom, de meest voorkomende en agressieve hersentumor, vereist de behandeling chirurgie, radiotherapie en medicijnen in een multidisciplinaire aanpak.

Stel je een gesloten doos voor. Als je hem te veel vult en hij niet open kan om iets te verwijderen, kan uiteindelijk de inhoud ervan aangetast worden. Hetzelfde gebeurt voor de hersenen in de schedel.

Als gevolg van een trauma of een laesie die de neiging heeft groter en groter te worden, in een zogenaamde ruimte-innemende laesie, reageren de cellen met een oedeem. En precies dit wordt dan de basis van het ongemak, dat varieert van een sterke plaatselijke hoofdpijn tot misselijkheid, visuele of spraakproblemen, om maar een paar voorbeelden te noemen.

Hersentumor is een van de mogelijke oorzaken van deze aandoening, waarbij sprake is van een gevaarlijke ophoping van vocht in het hersenweefsel met als gevolg een toename van de druk. Bovendien beperkt het oedeem niet alleen het lijden van de neuronen en verbindingen in het getroffen gebied, maar beperkt het ook de toevoer van bloed en zuurstof, waardoor het lijden van het betrokken gebied nog groter wordt.

Waar het van afhangt en wat het met zich mee kan brengen

Oedeem kan, zoals vermeld, hoofdpijn, misselijkheid, veranderingen in de hartslag, geheugenverlies, epileptische aanvallen, flauwvallen en andere problemen, zoals nekstijfheid, veroorzaken. Het is duidelijk dat het beeld altijd door de arts moet worden geïnterpreteerd, maar het onthult een connotatie van urgentie.

De oorzaken kunnen meerdere zijn. Ze variëren van trauma, misschien gekoppeld aan bloedingen of ischemie die een herseninfarct veroorzaken en de druk in de schedel verhogen.

In bepaalde gevallen kunnen ook infecties een rol spelen, zoals meningitis of encefalitis, of de ontwikkeling van massa’s die in de schedel groeien. In deze gevallen kan het oedeem ook in verband worden gebracht met de ontsteking die volgt op de groei van de laesie en dit lijkt precies te zijn wat werd gevonden in het verhaal van Alessandro Di Battista. De behandeling van oedeem bij deze aandoeningen wordt zo snel mogelijk uitgevoerd, op basis van de algemene situatie, waarbij keuzes per geval worden gemaakt op basis van de onderliggende pathologie.

Oedeem bij glioblastoom

Voor zover bekend hebben we het over glioblastoom, een tumor die afkomstig is van cellen die glialen worden genoemd, d.w.z. voorlopers van het centrale zenuwstelsel. Of beter. De groei van de massa is gekoppeld aan een ontwikkeling die niet leidt tot de productie van normaal weefsel, maar in feite tot een neoplastische massa die van bloed wordt voorzien en wordt vergroot dankzij de bloedvaten die de ontwikkeling ervan bevorderen.

Statistieken zeggen dat er in Italië elk jaar ongeveer 1500 nieuwe gevallen van glioblastoom zijn. Het is dan ook de meest voorkomende hersentumor. Helaas worden we echter geconfronteerd met de meest agressieve tumor, die in de beginfase moeilijk te herkennen is. Over het algemeen komen gevallen vaker voor bij mannen en bij een bepaalde volwassen leeftijdsgroep tussen 45 en 75 jaar. Wereldwijd vertegenwoordigt het iets minder dan de helft van alle vormen van kanker die zich voornamelijk in de hersenen ontwikkelen.

Wat betreft de symptomen en tekenen die verband houden met de groei van de laesie, moet eraan worden herinnerd dat deze verband houden met de ontwikkeling van de tumormassa. Daarom leidt de uitzetting van de laesie tot een toename van de druk in de schedel en vasodilatatie. Als gevolg hiervan kunnen hoofdpijn optreden, die steeds hardnekkiger en moeilijker te verdragen wordt, epileptische aanvallen en onverklaarbaar braken.

Hoe ermee om te gaan

Uiteraard moet de behandeling geval per geval worden bestudeerd, uitgaande van een zekerheid. De therapie is uiterst complex en biedt helaas nog geen definitieve oplossing. We hopen voor de toekomst op een steeds effectiever begrip van de groei- en ontwikkelingsmethoden van de tumor, die helaas, zoals gezegd, zeer heterogeen lijkt en nog steeds veel mysteries verbergt, op cellulaire schaal, als we het over initiële vormen hebben.

In ieder geval is er vandaag al belangrijke vooruitgang geboekt in de behandeling van de pathologie vergeleken met een paar jaar geleden. In ieder geval zetten wij in op een multidisciplinaire aanpak, waarbij we de verschillende behandelstrategieën geval per geval bekijken.

Standaardtherapie omvat de eliminatie van het grootste deel van de laesie met een operatie, gecombineerd met gerichte radiotherapie en medicijnen. In eerste instantie is het doel om de tumor te verwijderen, ook om de druk die deze uitoefent in de schedel te beperken en de symptomen onder controle te houden. Het wordt echter moeilijk om zich te concentreren op oncologische radicaliteit, gezien het gemak van verspreiding van de cellen. De operatie maakt het echter ook mogelijk om de cellulaire kenmerken te bestuderen voor volgende behandelingen. In deze zin is het bij radiotherapie de bedoeling om de laesies rechtstreeks aan te vallen, terwijl bij chemotherapie het doel is om de neoplastische eenheden te vernietigen.