Vitamine C helpt niet tegen verkoudheid: de doorbraak in onderzoeken en hoe deze te vervangen

Het is contra-intuïtief dat vitamine C verkoudheid niet helpt voorkomen. Het wordt altijd erkend als een “geneesmiddel”, zoals blijkt uit het feit dat specifieke supplementen vaak worden gebruikt, maar het zou noch bijdragen aan het vermijden van de kwalen die typisch zijn voor het winterseizoen, noch aan de behandeling ervan. Kortom, het zou geen remedie zijn om in minder tijd weer gezond te worden. Het bewijsmateriaal dat de afgelopen jaren naar voren is gekomen, zegt dit. Niettemin blijft vitamine C, zoals deskundigen benadrukken, een krachtige bondgenoot, dankzij de vele voordelen die het met zich meebrengt voor de algemene gezondheid.

Vitamine C en verkoudheid: een wondermiddel?

Vitamine C wordt lang beschouwd als een wondermiddel tegen verkoudheid en andere ziekten die typisch zijn voor de winterperiode en is het onderwerp van “heroverwegingen” door de wetenschappelijke gemeenschap. Er zijn zelfs veel onderzoeken die de eigenschappen ervan in termen van preventie en behandeling in twijfel trekken met betrekking tot de belangrijkste infecties veroorzaakt door virussen die in de koudere maanden circuleren. Het eerste onderzoek heeft de mythe over de gunstige effecten van vitamine C ontkracht. Het dateert zelfs uit 2013, toen de Cochrane-review de resultaten onderzocht van 29 onderzoeken die waren uitgevoerd op een zeer grote steekproef (meer dan 11.000 mensen, inclusief volwassenen en kinderen). Het doel was om te begrijpen of verkoudheid echt vermeden kon worden door een dagelijkse dosis van 200 mg te nemen, of dat de symptomen verlicht konden worden.

Wat recente studies zeggen

Het resultaat van de monitoring maakte echter duidelijk dat vitamine C-suppletie eigenlijk geen groter voordeel oplevert dan een inname van vitamine C via normale voeding. Volgens de onderzoekers zou het gebruik van supplementen hoogstens het genezingsproces kunnen vergemakkelijken, de symptomen kunnen verlichten en de aanwezigheid ervan kunnen verminderen van 10 naar 9 dagen. Een resultaat dat veel voorstanders van suppletie heeft teleurgesteld, maar dat bij langdurige inname het veld openstaat voor diverse twijfels.

Waar komt de ‘mythe’ vandaan?

De ‘mythe’ dat vitamine C doorslaggevend zou zijn bij de bestrijding van bepaalde influenza- of paragriepziekten werd aangewakkerd door Linus Pauling, Nobelprijswinnaar voor de Scheikunde in 1954 en voor de Vrede in 1962, vanwege zijn activisme tegen kernproeven, en tevens auteur van ‘Vitamin C and the Common Cold’, een boek dat in 1970 werd gepubliceerd en al snel een bestseller werd. Volgens Pauling had het innemen van een hoge dosis vitamine C, gelijk aan ruim 2 gram per dag, bescherming kunnen garanderen tegen verkoudheid, maar ook tegen tumoren, HIV en diverse hart- en vaatziekten.

Wat is er door de jaren heen ontdekt

Dit proefschrift werd later voortgezet door andere Amerikaanse onderzoekers, in het bijzonder een team van het Linus Pauling Institute (dat zijn naam ontleent aan de Nobelprijswinnaar) aan de Universiteit van Oregon. Pas onlangs zijn de leden van de pool echter ook begonnen met het beoordelen van enkele van de beweringen van Pauling, waarbij ze de voordelen op hart- en cardiovasculair niveau bevestigen, maar een gedeeltelijke herziening doorvoeren van de beweringen met betrekking tot de vermeende preventieve effecten met betrekking tot zowel verkoudheid als tumoren. Naarmate de tijd verstreek, begonnen er ook twijfels te bestaan ​​over de aanbevolen hoeveelheid vitamine C voor suppletie: een dosering van meer dan 1 gram per dag zou ertoe kunnen leiden dat sommige proefpersonen vatbaarder worden voor het risico op calciumoxalaat-nierstenen.

De andere (onaangeroerde) voordelen van vitamine C

Dit betekent echter niet dat vitamine C niet goed is voor je gezondheid. Integendeel, alle onderzoeken hebben de voordelen ervan als krachtige antioxidant bevestigd. Het is ook een factor die, samen met andere, een fundamentele rol lijkt te spelen bij talrijke enzymatische reacties. Het beschermt ook de cellen tegen luchtvervuiling en vergemakkelijkt de opname van ijzer. Ten slotte heeft het een anti-verouderingswerking, waardoor het verouderingsprocessen vertraagt, vooral voor de huid en gewrichten, omdat het de natuurlijke productie van collageen vergemakkelijkt. Om deze reden mag de bijdrage ervan nooit ontbreken in een uitgebalanceerd dieet.

Hoeveel is nodig voor de gezondheid: de juiste dosis

Het is inmiddels algemeen bekend dat vitamine C aanwezig moet zijn in de voeding, maar uit onderzoeken blijkt dat de aanbevolen dagelijkse dosis 100 mg bedraagt, wat voldoende is om de juiste voordelen te verkrijgen. Aangezien de meest voorkomende supplementen op de markt hoeveelheden tot 500 mg of 1000 mg per dagtablet bereiken, waarschuwen deskundigen voor excessen. Op enkele uitzonderingen na, zoals rokers, mensen met nierziekte in het eindstadium die dialyse ondergaan, mensen met chronische inflammatoire darmziekten en mensen die bariatrische chirurgie ondergaan en die mogelijk grotere hoeveelheden nodig hebben, mag de aangegeven dosis niet worden overschreden.

Hoe vitamine C in te nemen

Om deze reden wordt aangenomen dat een uitgebalanceerd dieet voldoende is om de juiste inname te garanderen. De belangrijkste bronnen van vitamine C zijn daarom te vinden in gewone voedingsmiddelen die – vooral in de winter – niet op tafel mogen ontbreken: in de eerste plaats vers fruit, met bijzondere aandacht voor citrusvruchten, bessen en aardbeien, kiwi, ananas, mango, papaja, meloen. Vitamine C zit ook in verschillende groenten, zoals bloemkool, broccoli en andere kruisbloemige groenten, of tomaten, spinazie en breedbladige groenten in het algemeen, paprika en zoete aardappelen. Voor alle groenten is de aanbeveling om aandacht te besteden aan de kookmethoden, die de inhoud ervan kunnen veranderen en verminderen.

Wanneer u moet integreren

Het aantal gevallen waarin integratie noodzakelijk is, wordt daardoor kleiner. Hoewel er in het verleden een groter risico op scheurbuik bestond, is het gevaar van onvoldoende vitamine C vandaag de dag beperkt tot gevallen van ondervoeding, zoals kan gebeuren met sommige ouderen die alleen leven, of in een context van armoede en conflict, of die specifieke pathologieën volgen.