Kant-en-klare soepen en voorgerechten? Lees de etiketten aandachtig en let op overtollig zout
De Wereldgezondheidsorganisatie twijfelt daar niet aan. Een volwassene mag niet meer dan 5 gram zout per dag binnenkrijgen. In de praktijk mag u een afgestreken theelepel niet overschrijden, om niet te veel natrium te krijgen, wat na verloop van tijd hoge bloeddruk en meer kan bevorderen. Steek echter uw hand op als het u lukt om zo “goed” aan tafel te zijn, vooral als u bedenkt dat u niet alleen hoeft te denken aan het natriumchloride dat wordt toegevoegd, maar ook aan wat er al in het bereide voedsel zit.
Let in die zin op wat de labels zeggen om excessen te voorkomen, ook en vooral als het gaat om kant-en-klare soepen en voorgerechten. Het merendeel van de kant-en-klare voorgerechten en soepen op de Italiaanse markt zou in feite de door de WHO vastgestelde referentiewaarden voor natrium overschrijden, zij het met een gunstiger inhoud voor diepvriessoepen vergeleken met gekoelde en ingeblikte soepen.
Dit blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd als onderdeel van het project Food Labeling of Italian Products (FLIP), een onderzoeksinitiatief gepromoot door de SINU Youth Group (Italian Society of Human Nutrition), dat tot doel heeft de voedingskwaliteit van voedingsmiddelen op de markt in Italië te evalueren, door middel van een analyse van de waarden die op het etiket staan vermeld.
Wat naar voren komt
De analyse probeert te evalueren hoeveel zout deze voedingsmiddelen daadwerkelijk bevatten en hoeveel ze in overeenstemming zijn met internationale referenties. Volgens de studie gepubliceerd in de Journal of Food Composition and Analysis bevatten kant-en-klare voorgerechten en soepen in Italiaanse supermarkten meer natrium (een zoutbestanddeel, herinneren we u eraan) dan de referentiewaarden die door de WHO zijn vastgesteld.
Het onderzoek maakte het mogelijk om de voedingsinformatie te analyseren die vermeld staat op de etiketten van 737 producten die in Italië worden verkocht, waaronder 440 kant-en-klare voorgerechten op basis van pasta, rijst, noedels en andere granen en 297 kant-en-klare soepen.
De producten werden gekoeld, ingevroren, ingeblikt en gedroogd, en het doel was om de voedingssamenstelling ervan te evalueren – in het bijzonder het zoutgehalte – en mogelijke marges voor verbetering van de gebruikte hoeveelheid zout te identificeren. Uit de resultaten blijkt dat 91% van de pastagerechten en 73% van de onderzochte soepen de WHO-benchmarks voor natriumgehalte overschrijden.
Met andere woorden: ongeveer negen op de tien voorgerechten en zeven op de tien soepen bevatten natriumhoeveelheden die hoger zijn dan de door de WHO aanbevolen waarde. Zout is een veelgebruikt ingrediënt bij de voedselbereiding en wordt niet alleen gebruikt om gerechten op smaak te brengen, maar ook voor bepaalde technologische functies.
Gebaseerd op de mediaanwaarde die in het onderzoek werd waargenomen, zou een portie van 300 gram van een voorgerecht met 340 milligram natrium per 100 gram ongeveer 2,55 gram zout opleveren, of meer dan de helft van de maximaal aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.
Hoe bewaart u kant-en-klaarmaaltijden?
Een van de meest interessante aspecten van het onderzoek betreft ook de verschillen tussen conserveringsmethoden. Bij kant-en-klare voorgerechten werden geen statistisch significante verschillen in natriumgehalte waargenomen tussen de beschouwde conserveringsmethoden.
Voor kant-en-klare soepen bevatten diepgevroren soepen echter aanzienlijk minder natrium dan gekoelde en ingeblikte alternatieven. In feite overschreed slechts 40% van de diepgevroren soepen de WHO-referentiewaarde, vergeleken met 76% van de gekoelde soepen en 87% van de ingeblikte soepen.
Een mogelijke verklaring ligt in conserveringstechnologieën: door bevriezing kan de microbiologische veiligheid behouden blijven bij lage temperaturen, waardoor de noodzaak om zout te gebruiken voor sommige van zijn technologische functies wordt verminderd.
Volgens deskundigen betekent dit niet dat alle diepvriessoepen automatisch beter zijn vanuit voedingsoogpunt, maar suggereert het dat de conserveringsmethode kan bijdragen aan het verkrijgen van producten met een lager natriumgehalte, op voorwaarde dat er tijdens de bereiding echter geen zout wordt toegevoegd.
Etiketten lezen
Bij het onderzoek werd ook rekening gehouden met enkele kenmerken die op de verpakking vermeld staan, zoals de aanwezigheid van voedingsaanduidingen, vermeldingen met betrekking tot biologisch of glutenvrij en het onderscheid tussen merkproducten en producten van het supermarktmerk.
Het bleek dat de aanduidingen op de verpakkingen zoals biologisch of glutenvrij niet noodzakelijkerwijs een natriumgehalte garanderen dat lager is dan de referentiewaarden. Bovendien werden er geen significante verschillen in natriumgehalte waargenomen tussen merkproducten en huismerkproducten.
Voor consumenten betekent dit dat het erg belangrijk is om de voedingswaardedeclaratie te controleren, waarbij de aangegeven hoeveelheid zout per 100 gram wordt vergeleken tussen producten uit dezelfde categorie, zonder uitsluitend te vertrouwen op de tekst op de voorkant van de verpakking.
Deze conclusies komen grotendeels overeen met die van andere onderzoeken die in het kader van het FLIP-project zijn gepubliceerd en die betrekking hebben op andere voedingsmiddelen en dranken. “De resultaten van het onderzoek benadrukken een belangrijke marge voor verbetering van deze producten voor de voedingsindustrie – meldt Martina Moretton, SINU Youth Group, een van de auteurs van het onderzoek – De verlaging van het natriumgehalte in verpakte producten zou in feite een strategie kunnen zijn om een dieet met minder zout aan te moedigen, zonder dat consumenten noodzakelijkerwijs het gemak van kant-en-klaarmaaltijden hoeven op te geven.
Tot de mogelijke oplossingen behoren de geleidelijke vermindering van zout in recepten, het gebruik van aromatische kruiden en specerijen om de verwachte zintuiglijke kwaliteit te behouden en de toepassing van productie- en conserveringstechnologieën die het mogelijk maken het gebruik ervan te beperken. De boodschap die naar voren komt is duidelijk: om het zoutgehalte in onze voeding te verminderen is het niet voldoende om aandacht te besteden aan wat we aan de tafel toevoegen, het is belangrijk om ook te kijken naar wat er al aanwezig is in het voedsel dat we kopen.”
