Epilepsie, een nieuw alternatief voor medicijnresistente vormen: wat epicraniale stimulatie is en hoe het werkt
- Epicraniële stimulatie biedt een nieuwe optie tegen geneesmiddelresistente focale epilepsie, waarbij van buitenaf wordt ingewerkt op het hersengebied dat verantwoordelijk is voor de aanvallen.
- De techniek vereist nauwkeurige identificatie van de epileptogene focus en omvat een elektrode onder de hoofdhuid, zonder deze in de hersenen te introduceren.
- In de eerste onderzoeken toonde het een vermindering van het aantal aanvallen aan met een goede verdraagbaarheid, waardoor de therapeutische mogelijkheden voor geselecteerde volwassen patiënten werden uitgebreid.
Allereerst moeten we de ‘kaart’ van de hersenen zorgvuldig definiëren, om precies te begrijpen of er een enkel punt is dat epileptische aanvallen veroorzaakt. Vervolgens kunt u, nadat het doel is gedefinieerd, gericht het hersengebied stimuleren waar de aanvallen vandaan komen. Maar dit gebeurt van buitenaf en niet van binnenuit, dankzij epicraniale stimulatie.
In de praktijk is het, wanneer deze techniek geïndiceerd is, niet nodig om elektroden in het hersenweefsel te brengen. Nog maar een paar dagen geleden werd deze aanpak beschikbaar gesteld door het IRCCS Neuromed uit Pozzilli, als onderdeel van een reeks ervaringen die in Italië beginnen met zeer specifieke indicaties. We hebben het over mensen met medicijnresistente focale epilepsie, bij wie aanvallen blijven optreden ondanks adequate medicamenteuze behandeling.
Voor wie is het geschikt en hoe werkt het?
Epicraniale stimulatie is geïndiceerd voor patiënten van 18 jaar en ouder bij wie het mogelijk is om de epileptogene focus nauwkeurig te identificeren, d.w.z. het gebied van de hersenschors waar de aanvallen vandaan komen. Precies in dit gebied wordt een elektrode geplaatst die elektrische impulsen door de schedel naar de hersenschors stuurt, met als doel de activiteit ervan te moduleren en de frequentie van aanvallen te verminderen. De stimulatieparameters kunnen worden aangepast en aangepast aan de kenmerken van de individuele patiënt.
Het bijzondere van deze technologie is dat de elektrode niet in de hersenen wordt ingebracht, maar op het buitenoppervlak van de schedel, onder de hoofdhuid, wordt bevestigd. Het is dus niet nodig om de schedel te openen om het hersenweefsel te bereiken. De elektrode is via een kabel die onder de huid loopt, verbonden met een kleine pulsgenerator die ook onder de huid is geplaatst.
“De introductie van deze technologie – legt Alfredo D’Aniello uit, kinderneuropsychiater en epileptoloog bij het Centrum voor de Studie en Behandeling van Epilepsie van het IRCCS Neuromed – breidt het therapeutische aanbod van ons Centrum verder uit – Neuromodulatie vertegenwoordigt een belangrijke therapeutische mogelijkheid bij medicijnresistente epilepsie, vooral bij patiënten bij wie resectieve chirurgie niet haalbaar is of geen adequate oplossing vertegenwoordigt.
Dit nieuwe stimulatiesysteem voegt een extra optie toe binnen een zeer persoonlijk traject, gebaseerd op de correcte identificatie van de epileptogene focus en de multidisciplinaire evaluatie van de patiënt.”
De klinische onderzoeken die tot nu toe met deze technologie zijn uitgevoerd, hebben een vermindering van de frequentie van aanvallen bij behandelde patiënten aangetoond, wat gepaard gaat met een goed verdraagbaarheidsprofiel.
“Een bijzonder interessant element – leg de neurochirurgen Felice Esposito en Alice Esposito uit – wordt vertegenwoordigd door de lage invasiviteit van de procedure. De stimulator wordt onder de huid van de hoofdhuid geplaatst en aan het oppervlak van de schedel bevestigd, zonder de noodzaak om elektroden in het hersenweefsel te introduceren. Dit maakt het mogelijk om een gerichte stimulatie te verkrijgen van het corticale gebied dat is geïdentificeerd via een relatief minimaal invasieve chirurgische procedure.”
Als het gaat om medicijnresistentie-epilepsie
Geneesmiddelresistente epilepsie treft meer dan drie op de tien mensen met epilepsie en manifesteert zich door het aanhouden van aanvallen wanneer ten minste twee geschikte en goed verdragen anti-epileptica zijn geprobeerd.
Tegenwoordig kan het met verschillende mogelijke oplossingen worden behandeld, van een operatie die in de meeste gevallen doorslaggevend is, tot het experimenteren met innovatieve medicijnen en palliatieve therapieën (neuromulatietechnieken en een ketogeen dieet). Over het algemeen spreken we van resistente vormen wanneer de aanvallen niet gestopt worden met minstens twee specifieke medicijnen voor het type epilepsie, die goed verdragen worden, toegediend worden in de maximaal mogelijke dosis en gedurende een adequate tijdsperiode, in monotherapie of in combinatie met andere medicijnen. Het moet gezegd worden dat dit een toestand is die noch definitief, noch onomkeerbaar is.
Niet alleen dat. Er moet aan worden herinnerd dat er in bepaalde gevallen sprake kan zijn van valse geneesmiddelresistentie of pseudo-medicijnresistentie. Deze situaties kunnen bijvoorbeeld ontstaan als gevolg van een onjuiste diagnose van epilepsie, als gevolg van een inadequate keuze van het medicijn en/of de dosering ervan, als gevolg van de objectieve moeilijkheid van de persoon om de behandelingen goed te volgen. Uiteraard als de weerstand wordt bevestigd in gespecialiseerde centra.
Mensen kunnen ook hun toevlucht nemen tot nieuwe en innovatieve therapieën met medicijnen die de hoop weer kunnen aanwakkeren, of in ieder geval de frequentie en omvang van crises kunnen verminderen. De nieuwe techniek gaat in deze richting en draagt bij aan de verschillende mogelijkheden die beschikbaar zijn voor de behandeling van epilepsie. Bij neuromodulatie moet niet vergeten worden dat de epileptogene focus niet geëlimineerd wordt, maar dat de elektrische activiteit ervan wordt ingegrepen met als doel het aantal aanvallen te verminderen.
