Vogelgriep, eerste geval bij de mens in Italië: wat we moeten weten en wat zorgwekkend is

Het donderde zo hard dat het regende, zou je kunnen zeggen. Om erover te praten: in Italië is ook het eerste menselijke geval van vogelgriep geregistreerd, en meer bepaald van een infectie met het laagpathogene influenzavirus Ah3N9.

Vertaald: het is geen bijzonder ‘slecht’ virus met een hoog verspreidingsvermogen. Men moet niet vergeten dat de infectie werd geïdentificeerd bij een jonge man uit een Afrikaans land, dus het is een geïmporteerd geval en niet rechtstreeks ontwikkeld in Italië.

Omdat u gerust kunt zijn

Naast de berichtgeving over de gebeurtenis moet eraan worden herinnerd dat maximale rust belangrijk is, hoewel het toezicht door de gezondheidsautoriteiten, te beginnen met het ministerie van Volksgezondheid, uiteraard is ingegeven door de grootst mogelijke aandacht.

Het Italiaanse geval is in feite het eerste Europese geval van influenzavirus van deze stam en er moet aan worden herinnerd dat degenen die in contact kwamen met de patiënt geen infectie ontwikkelden en negatief testten op de infectie. Dit bevestigt dat we op dit moment niet kunnen spreken van overdracht van dit soort stammen van mens op mens.

De angst, die ook de aandacht voor monitoring verklaart, is dat er een soortsprong kan plaatsvinden, dat wil zeggen dat het virus rechtstreeks tussen mensen kan worden overgedragen. Dit kan inderdaad een probleem zijn. Ten slotte moet worden gezegd dat het in Lombardije waargenomen geval het eerste van de H9N2-vogelgriepstam is die in Europa is gedetecteerd. Maar dit is geen absolute nieuwigheid voor de vogelgriep. Menselijke gevallen als gevolg van een andere agressievere stam, H5N1, zijn, hoewel zeer zeldzaam, de afgelopen jaren geïdentificeerd in Engeland, Spanje en Turkije, maar ook in Azië en Afrika.

Het belang van monitoren

Volgens Fabrizio Pregliasco, viroloog en hoogleraar Algemene en Toegepaste Hygiëne aan de Universiteit van Milaan, wetenschappelijk directeur van Osservatorio Virusrespiratori.it, “bevestigt deze episode hoe centraal de mondiale surveillance van infectieziekten vandaag de dag is.

Influenzavirussen van vogeloorsprong, zoals H9N2, worden vooral waargenomen vanwege hun vermogen om te muteren en zich in sommige gevallen aan te passen aan mensen. In dit specifieke geval hebben we het echter over een geïmporteerde infectie en over een kwetsbaar onderwerp, dus in een goed gedefinieerde klinische context.

Er zijn geen elementen die wijzen op een onmiddellijk risico voor de bevolking, maar het is juist om deze gebeurtenissen te gebruiken als een kans om systemen voor vroegtijdige waarschuwing en paraatheid te versterken. De les die we de afgelopen jaren hebben geleerd is dat anticiperen cruciaal is: contacten snel identificeren, isoleren indien nodig en monitoren.”

Wat wordt gevreesd

Als het om de vogelgriep gaat, bestaat de angst dat het virus de sprong van de soort zou kunnen maken en daardoor de kenmerken zou kunnen aannemen dat het van mens op mens overdraagbaar zou worden.

Dit gebeurt als er een antigene verschuiving of grote variatie optreedt. Dit fenomeen doet zich voor na de herschikking van het genetisch materiaal van twee verschillende virussen, die dezelfde cel infecteren. Uit deze ‘combinatie’ van virale genetische eigenschappen kan een compleet nieuw virus ontstaan, vergeleken met de vorige.

Herschikking kan optreden tussen twee virussen van dezelfde soort of van verschillende soorten. Het eerste fenomeen deed zich bijvoorbeeld voor ter gelegenheid van het verschijnen van het AH1N2-virus, geboren uit de herschikking bij mensen van de menselijke AH3N2- en AH1N1-virussen.

Iets soortgelijks kan ook gebeuren tussen virussen van verschillende soorten. In dit geval wordt het virale genetische materiaal gemodificeerd door een “vermenging” tussen vogel- en menselijke virussen tijdens een co-infectie met beide stammen bij een mens of een ander dier. De genetische herschikking die in dit geval plaatsvindt, kan aanleiding geven tot een zeer overdraagbaar pandemisch virus dat onmiddellijk aanleiding kan geven tot een groot aantal gevallen van infectie bij de mens.

De zogenaamde adaptieve mutatie is anders. Dit is een progressief en langzamer proces, waarbij het virus zich in de loop van de tijd aan menselijke cellen aanpast en mensen infecteert. Deze mutatie komt aanvankelijk tot uiting in een beperkt aantal menselijke gevallen (clusters), met een toename van het vermogen van het virus om van mens op mens over te dragen. In deze gevallen is het pad langzamer en beter beheersbaar.