MASH en leversteatose, ziekten die even vaak voorkomen als worden onderschat: hoe ze worden ontdekt en behandeld
Het themalied doet denken aan een oude film. Maar dit is geen fictiewerk, maar eerder een zeer aanwezige pathologie, ook al wordt Steatohepatitis geassocieerd met metabole disfunctie in veel gevallen laat onderkend. Dit is de definitie van de aandoening die wordt gekenmerkt door het Engelse acroniem MASH. Het is in feite een chronische en progressieve pathologie die zich jarenlang kan ontwikkelen zonder duidelijke symptomen, tot het punt dat cirrose, leverdecompensatie en hepatocellulair carcinoom ontstaat.
Denk maar aan: in Italië vertegenwoordigt MASH al de tweede oorzaak van levertransplantatie en helaas duurt het, wanneer de leverfibrose vergevorderd is, gemiddeld slechts 2-3 jaar voordat cirrose ontstaat, waardoor een vroege diagnose van cruciaal belang is. Dit alles heeft een aanzienlijke impact op het gezondheidsfront: de economische impact van MASH in Italië zal naar verwachting in 2040 ongeveer 3 miljard euro bedragen.
Hoe MASH zich ontwikkelt
MASH wordt gekenmerkt door vetophoping in de lever die gepaard gaat met ontstekingen en celbeschadiging. Als de ziekte niet adequaat wordt gediagnosticeerd en behandeld, kan deze zich ontwikkelen tot ernstige levergebeurtenissen, zoals cirrose, hepatische decompensatie en hepatocellulair carcinoom, waardoor zichzelf de tweede oorzaak van levertransplantatie in Italië wordt.
Volgens een recent onderzoek uitgevoerd door de Italiaanse Vereniging voor de Studie van de Lever (AISF), vormen de 5.000 patiënten in matige tot gevorderde stadia van fibrose (waarvan 2.000 in gevorderde fibrotische stadia) het segment met het grootste risico op snelle progressie, ondanks dat ze een beperkt deel van de door MASH getroffen bevolking vertegenwoordigen.
“MASH vertegenwoordigt een stille gezondheidsuitdaging die zich ontwikkelt door stadia van toenemende ernst, maar die asymptomatisch is in de begin- en gematigde fasen – meldt Luca Miele, onderzoeker interne geneeskunde aan de Katholieke Universiteit van het Heilig Hart en directeur van de pre-levertransplantatiekliniek en steatosiskliniek van de Gemelli IRCCS Foundation in Rome.
De last voor het nationale gezondheidszorgsysteem groeit exponentieel naarmate de ziekte voortschrijdt. Om deze spiraal te doorbreken is de sleutel de tijdige diagnose van gevorderde fibrose, een ware prognostische discriminant, met de hepatoloog als centrale figuur in een multidisciplinair traject dat huisartsen en specialisten kan betrekken.” De cijfers bevestigen de urgentie van de interventie.
Patiënten met gevorderde fibrose hebben gemiddeld slechts 2 tot 3 jaar nodig voordat zij cirrose ontwikkelen, en het risico op ongunstige levergebeurtenissen neemt 10 tot 17 keer toe in vergelijking met personen zonder fibrose.
Hoe belangrijk is een vroege diagnose?
MASH legt aanzienlijke gezondheids- en economische lasten op aan zowel burgers als gezondheidszorgsystemen, waarbij de kosten evenredig stijgen met de progressie van fibrose. In 2021 werd de economische impact van de ziekte in Italië gekwantificeerd op 1,3 miljard euro, met groeiprognoses tot 3 miljard euro in 2040.
Het zo snel mogelijk onderkennen van de situatie is daarom van fundamenteel belang, om vervolgens beter te kunnen monitoren wat er gebeurt en van moment tot moment te kunnen handelen in de gevorderde stadia van de ziekte, waarbij tegelijkertijd de functionaliteit van niet-invasieve tests en de meest effectieve diagnostische trajecten voor identificatie en specialistisch management worden onderzocht.
“Het vroegtijdig identificeren van patiënten met gevorderde fibrose en snel ingrijpen is essentieel om de verergering van de pathologie en de ernstigere complicaties ervan te voorkomen – is de mening van Salvatore Petta, hoogleraar gastro-enterologie aan de Universiteit van Palermo – AOUP Paolo Giaccone –.
Om dit doel te bereiken zijn gerichte screening, toegang tot kenniscentra en multidisciplinaire teams nodig, omstandigheden die helaas nog niet optimaal zijn in Italië.”
“Deze pathologie wordt nog steeds te vaak onderschat door patiënten wat betreft de implicaties ervan die, bij gebrek aan adequate behandeling, ernstige gevolgen kunnen hebben voor het welzijn van de persoon – geeft Massimiliano Conforti, voorzitter van EpaC – ETS – aan”.
Laten we meer aandacht besteden aan de lever en het risico op “vet”
Heeft u er ooit over nagedacht hoeveel dingen de lever kan doen zonder dat we het ons realiseren? Als u het niet beseft, laten we dan proberen uw geheugen op te frissen.
Het orgel kan bijna vijfhonderd verschillende chemische reacties uitvoeren. Het reinigt geassimileerde stoffen van wat schadelijk zou kunnen zijn voor het lichaam, verwerkt voedingsvetten, produceert cholesterol en gal, synthetiseert de enzymen die nodig zijn voor het welzijn. Bovendien fungeert het als een natuurlijke “container” voor veel vitamines zoals A en D, zodat we ze niet voortdurend met voedsel hoeven in te nemen. Ten slotte helpt het het glucosegehalte in het bloed, d.w.z. de bloedsuikerspiegel, onder controle te houden.
In de beste van alle mogelijke werelden zou de lever onuitputtelijk zijn. Maar helaas is dit niet het geval. Omdat hij ziek wordt. Vette leverziekte, of MASLD (steatotische leverziekte geassocieerd met metabolische disfunctie), is een opeenhoping van vet in de lever. Het kan zich ontwikkelen tot MASH (steatohepatitis geassocieerd met metabole disfunctie), waarbij fibrose en uiteindelijk cirrose kunnen optreden.
Om de lever te beschermen kunt u zich het beste concentreren op goede gewoonten en regelmatige controles, waarover u samen met de arts overlegt, aangezien steatose gepaard kan gaan met ontstekingen, die de hepatocyten geleidelijk beschadigen. Bovenal moeten we niet vergeten dat de vijanden van de lever vaak een gevaarlijk bondgenootschap vormen: om deze reden moeten degenen die zelfs maar het kleinste probleem hebben de alcohol helemaal opgeven. In feite versterkt alcohol de ontstekingen, waardoor steatohepatitis die verband houdt met slechte eetgewoonten, verergert.
De problemen ontstaan daarom vooral aan tafel, wanneer we te veel voedsel eten dat bijzonder rijk is aan lipiden, vooral van dierlijke oorsprong. Als je het overdrijft, wordt het moeilijk om te veel vet kwijt te raken of op zijn minst om te zetten in energie, die zich vervolgens ophoopt. Gevolg? De levercellen barsten van het vet, worden afgebroken en het vetweefsel vervangt geleidelijk het actieve. Met wat volgt.
