Comfortbestedingen: waarom winkelen emotioneel is geworden
Wat zijn comfortuitgaven? Hoe verbetert winkelen je humeur? Wat zijn de voordelen van therapeutisch winkelen?
Je weet wat wij altijd zeggen, toch? ‘Ik moet wat therapeutische boodschappen doen.’ Diep van binnen weten we waarom we het doen: iets kopen dat we leuk vinden, maakt onze dag bijna altijd beter.
Comfortuitgaven zijn het resultaat van een tevreden gevoel na het kopen van wat we leuk vinden. Een gedrag dat, gezien de onzekere toekomst die ons te wachten staat, geboren is als een persoonlijke knuffel.
Wat zijn comfortuitgaven en waarom geven we er een goed gevoel van?
Er is een precies moment waarop winkelen niet langer alleen maar winkelen is, maar verandert in comfortuitgaven. Nog een sweatshirt van hetzelfde model maar in een andere kleur, de lippenbalsem “die ik nu echt nodig heb”, de perfecte handtas voor de zwarte blazer die we in de kast hebben. Het is niet langer alleen een noodzaak, het is het gevoel van voldoening. Comfortuitgaven zijn winkelen om angst, verdriet of stress te verlichten. Het wordt daarom een oplossing voor een emotionele toestand.
Als we ons kunnen veroorloven wat we willen en het kunnen kopen, voelen we ons onoverwinnelijk en onafhankelijk. Maar waarom geeft het uitgeven van geld ons een goed gevoel? In de loop van de tijd heeft geld een betekenis gekregen die verder gaat dan de simpele noodzaak: het is een hulpmiddel geworden om het leven op te bouwen dat we wensen. Bovendien geeft het verdienen van ons eigen salaris en het uitgeven ervan waar we dat het liefste willen, ons een ongeëvenaard gevoel van vrijheid.
Online winkelen heeft de comfortuitgaven duidelijk nog toegankelijker en directer gemaakt: hoe vaak wilden we een product in een video zien en kochten we het meteen daarna? Zo gezegd en gedaan: sinds TikTok de ‘shop’-sectie introduceerde, is de Little Treat-cultuur veel viraler geworden.
Het is onmiddellijke bevrediging en we weten hoe dat voelt. Omdat het tijdelijk is, kan het vanuit economisch oogpunt schadelijk worden als het niet onder controle wordt gehouden. Door enige tijd te laten verstrijken tussen de impuls en de aankoop, kunt u beter inschatten wat de werkelijke behoefte aan het artikel is.
Waarom comfortuitgaven Gen Z aanspreken
Geestelijke gezondheid is erg belangrijk voor ons, en daarom maken we ons vaak zorgen over het behoud ervan. In een klimaat van onzekerheid en instabiliteit lijkt emotioneel winkelen onze ontsnappingsroute.
De toekomst is niet wat we hadden verwacht: een precaire arbeidswereld, de voortdurende sociale druk waaraan we worden blootgesteld en uiteraard de economische crises.
Het simpele winkelen heeft een centrale rol gekregen bij het behouden van de gemoedsrust die we nodig hebben. We worden ondergedompeld in een snelle en overprikkelde samenleving, dus zoeken we naar activiteiten die ons doen vertragen en weer genieten van een gelukkig leven.
Het zijn troostuitgaven geworden wanneer winkelen ons helpt het verdriet en de zwaarte van een lastige toekomst tegen te gaan.
Onze favoriete remedie? Het kopen van kleding, accessoires, make-up of iets anders dat ons een goed gevoel geeft.
Het is geen toeval dat winkelen het beloningscircuit activeert, dat verband houdt met het vrijkomen van dopamine: onszelf een beetje verwennen geeft ons de indruk dat we ergens controle over hebben, terwijl alles om ons heen onzeker is. We voelen ons hulpeloos tegenover de chaotische wereld waarin we zijn achtergebleven, dus besluiten om te gaan winkelen is alsof we macht hebben over een deel van ons leven.
Bovendien wordt winkelen gezien als een uitlaatklep voor de geest. Door ons te concentreren op welk lippotlood of welke kaars we moeten kopen, leiden we onszelf af van problemen en situaties die groter zijn dan wij.
Kleine traktatiecultuur: de virale trend op TikTok
Op sociale media zien we steeds meer video’s van de Little Treat-cultuur: de cultuur van de dagelijkse beloning. Het is een beloning die we onszelf geven als we weer een dag doorkomen.
Een parfum, een lippenstift of een virale handtas. Wat we ook leuk vinden, het kan de dag draaglijker maken.
Heb ik aan de universiteit voor het examen gestudeerd? Ik trakteer mezelf op mijn favoriete afhaalmaaltijd. Kon ik een belangrijk project op het werk voltooien? Ik bestel wat kleding op de website van Zara.
De Little Treat-cultuur is in feite gebaseerd op de aankoop van voornamelijk economische goederen, maar is in staat het beloningssysteem te activeren. Gewoon om te zeggen: “Goed gedaan, ik ben hier om voor mij te zorgen”.
Doelen als het kopen van een auto of een huis lijken ons echt bijna onhaalbaar, zeker vanuit economisch oogpunt.
Micro-shopping daarentegen is onmiddellijk zichtbaar en laat ons een sprankje licht zien.
Comfortuitgaven en algoritmen: in hoeverre beïnvloeden ze onze aankopen?
Kent u de trend ‘TikTok zorgde ervoor dat ik het kocht’? Het is niet langer slechts een trend, maar een echte gedragsstijl die steeds meer mensen overnemen. Soms onbewust, maar het is er. Dankzij de algoritmen die virale video’s aansturen, is het een kwestie van dagen voordat iemand zich aangetrokken voelt tot een voorwerp of kledingstuk uit TikTok-video’s. In korte tijd maakt iedereen zich klaar om de jurk, de lipgloss of een huidverzorgingsproduct te kopen.
En begrijpen of de wens om te gaan winkelen bij ons ligt of ontstaat na het zien van een video op TikTok, is de sleutel.
Sociale media hebben winkelen aantrekkelijk gemaakt, er zit zelfs een esthetiek rond het concept van ‘trakteer jezelf’. Winkelen wordt gezien door een heel roze lens, waar geld oneindig lijkt, de winkels altijd gevuld zijn en de dag altijd eindigt met wat verwennerij voor jezelf. Sociale media creëerden geen comfortuitgaven, maar maakten deze wel zichtbaarder, wenselijker en directer. Het loskoppelen van alle zorgen om tijdelijk een moment van troost te ervaren is ons doel.
De draad is dun: winkelen lijkt ons empowerment, maar wordt vaak beïnvloed door wat we online zien en hoe esthetiek wordt overgebracht.
Hoe u niet zonder geld komt te zitten voor comfortuitgaven
Het is op zichzelf een onschuldige praktijk, maar als het in de loop van de tijd wordt voortgezet, kan het vanuit economisch en organisatorisch oogpunt belastend worden.
Vaak zijn de aankopen die gedaan worden niet nodig. Daarom is er niet veel voor nodig om volle wastafels of kledingkasten te hebben.
Een goede gewoonte om te volgen is om een dag de tijd te nemen om over de aankoop na te denken. Als we na die tijd begrijpen dat we gemotiveerd werden door de wens om stress of verdriet te verstikken, hebben we onszelf wat geld bespaard.
Er zijn veel (gratis) activiteiten waarmee we het winkelen kunnen vervangen. Een wandeling in de buitenlucht, een paar dagen digitale detox of een dagboek bijhouden, omdat we daardoor in contact kunnen komen met onze emoties en ze kunnen begrijpen. Omdat het probleem niet ligt in de uitgaven aan comfort, maar in het begrijpen waarom we de onstuitbare waanzin voelen om te kopen als alles misgaat.
Het herkennen en begrijpen van onze emoties is de eerste stap. Geef minder uit, om jezelf beter te leren kennen.
