Zorgalarm: binnen 5 jaar zullen chirurgen op veel gebieden verdwijnen: wat is het grootste risico?

• De Italiaanse chirurgie heeft te maken met een groeiend tekort aan specialisten, waardoor versnelde pensionering plaatsvindt en jongeren zich steeds minder aangetrokken voelen tot het beroep.
• Binnen vijf jaar zou één op de tien interventies moeilijker uit te voeren kunnen zijn, vooral in de zuidelijke gebieden en perifere gebieden.
• Slopende diensten, lage salarissen, medisch-juridische geschillen, slechte bescherming en onvoldoende technologieën wegen zwaar, terwijl veel chirurgen in het buitenland of in de privésector kiezen.

Het gebruik van operatiekamers zou moeilijker kunnen worden: 1 op de 10 chirurgische ingrepen loopt risico. Niet onmiddellijk, maar in een zeer korte periode, namelijk in slechts 5 jaar. Het alarm komt van de Italiaanse Vereniging voor Chirurgie, volgens welke de cijfers er toe doen: in feite neemt het aantal witte jassen dat met pensioen gaat toe, terwijl jongeren naar het buitenland vluchten of dit specialisatiegebied verlaten.

Een groeiend fenomeen, van de VS tot Italië

Het fenomeen, dat Italiaanse chirurgen zorgen baart, is al aanwezig in de Verenigde Staten. Volgens een studie, zojuist gepubliceerd in de Journal of the American College of Surgeons en gepresenteerd op het congres van het American College of Surgeons dat een paar dagen geleden in Washington werd afgesloten, zijn er al 15 miljoen mensen in het buitenland die niet op een chirurg kunnen vertrouwen. De situatie, die tot nu toe vooral de minder dichtbevolkte gebieden heeft getroffen, zou zich snel kunnen verspreiden en vooral Italië ook nauw kunnen treffen. “Een bloeding die binnen vijf jaar op nationaal niveau zal leiden tot het inhalen van pensioengerechtigden op jonge specialisten, met het risico dat de toegang tot operatiekamers gemiddeld voor één op de tien algemene chirurgische ingrepen van cruciaal belang zal worden. Maar de situatie verslechtert in sommige delen van het land, waar het risico bestaat dat er geen chirurgen meer zijn. Grotere juridische bescherming, bredere toegang tot nieuwe technologieën en meer economische prikkels zijn onmiddellijk nodig”, waarschuwt Ludovico Docimo, voorzitter van de Italiaanse Vereniging voor Chirurgie. (SIC) en hoogleraar algemene chirurgie aan de Vanvitelli Universiteit van Napels.

De “beroepscrisis”

Deskundigen spreken van een ‘beroepscrisis’ voor de chirurgie, ‘nu structureel sinds 2021, toen niet-toegewezen specialisatiecontracten een constant fenomeen zijn geworden en de uittocht van degenen die in de openbare dienst werken nu op een punt staat waarop geen terugkeer meer mogelijk is’, zoals onderstreept door de SIC. Vandaag geven de cijfers een helder beeld: in 2026 komt een derde van de posten in het specialisme chirurgie vrij, met ernstiger pieken op diverse vlakken, met uitschieters tot 9 op de 10 plaatsen zonder gespecialiseerde arts.

De cijfers van het probleem in Italië

“Italië beschikt niet over studies over de chirurgische beroepsbevolking die vergelijkbaar zijn met de Amerikaanse, maar de signalen wijzen in dezelfde richting, met het risico dat veel gebieden binnen een paar jaar zonder chirurgen zullen zitten – onderstreept Docimo –. De gegevens uit 2026 over de dekking van specialisatiebeurzen in de algemene chirurgie bevestigen in feite dat de beroepscrisis nog lang niet overwonnen is, ook al markeren ze een lichte tegentrend ten opzichte van vorig jaar, met 30% van de lege posities vergeleken met 37,8% in 2025. Tot op heden zijn er op nationaal niveau nog 193 van de 646 verboden vacatures onvervuld, wat overeenkomt met bijna een derde van de beschikbare vacatures, met veel ernstiger pieken in sommige delen van het land.”

De kaart van de operatie in het land

De voorzitter van de Italian Surgery Society geeft nog steeds aan welke de kritieke gebieden op dit moment zijn: “In L’Aquila is bijvoorbeeld geen contract toegewezen, in Udine en Genua zijn bijna 9 van de 10 plaatsen leeg gebleven, terwijl in Cosenza, Sassari, Campobasso en Perugia het bezette aantal niet meer dan 20% bedraagt. Daarbij komt nog dat 10% van de toegewezen plaatsen bestemd is om binnen vijf jaar van de cursus te worden verlaten, en 10% van hen specialiseert zich en gaat aan de slag in het buitenland of in de particuliere sector. Bovendien kozen slechts 9 van de eerste 1.000 die in de competitie waren ingedeeld voor algemene chirurgie”, legt Docimo uit, die verduidelijkt dat het fenomeen van de vermindering van het aantal jonge chirurgen ook gepaard gaat met het verdwijnen van de huidige witte jassen, en niet alleen vanwege de leeftijd.

Weinig jongeren, veel pensioneringen: er is geen verloop

“Tegen 2030 zouden ongeveer 2.800 van de 6.500 chirurgen die in ziekenhuizen werken, de dienst kunnen verlaten, gedreven door stress, werkdruk en schaarse middelen, terwijl jonge specialisten, gebaseerd op de plaatsen die tussen 2022 en vandaag in de specialisatiescholen zijn ingevuld, de 1.300 niet zullen bereiken, met een negatief saldo van ongeveer 1.500 chirurgen die de publieke structuren moeilijk zouden kunnen compenseren”, vervolgt de president van de Italiaanse chirurgen, die spreekt van “Een De projectie is alarmerend, als gevolg van de kloof tussen een daling van het personeelsbestand met 20% en een verwachte stijging van de vraag naar chirurgische zorg met 12% die de komende vijf jaar wordt verwacht op basis van demografische trends, gebruikspatronen van gezondheidszorgdiensten en de relatie tussen chirurgen en de bevolking.

1 op de 10 operaties loopt risico

De situatie is zodanig dat Docimo verduidelijkt dat “dit alles zich voor patiënten vertaalt in een kritischere toegang tot het scalpel, waarbij 1 op de 10 algemene chirurgische ingrepen risico loopt op de 650.000 die elk jaar worden uitgevoerd, waarbij de wachttijden steeds langer zullen worden en steeds grotere afstanden moeten worden afgelegd om chirurgische zorg te ontvangen, vooral in de zuidelijke regio’s.” Zorgwekkend is ook de kloof met andere Europese landen: volgens gegevens van Eurostat is ruim 50% van de Italiaanse algemeen chirurgen die in ziekenhuizen werken ouder dan zestig jaar, vergeleken met 32% in Spanje en 44% in Frankrijk en Duitsland.

Waarom het aantal jonge chirurgen afneemt

Het is daarom onvermijdelijk om ons af te vragen wat de oorzaken van het probleem zijn: “De redenen voor de dramatische distantie van jonge mensen ten opzichte van chirurgie, die tot enige tijd geleden zeer begeerd was en tegenwoordig een van de chirurgische specialiteiten is die het meest in crisis verkeert, zijn te vinden in de slopende werkverschuivingen vergeleken met een ontoereikende economische erkenning, een van de laagste in West-Europa. Daarbij komen nog het ontbreken van een crimineel schild, dat nog steeds door het Parlement wordt onderzocht, en een groeiend medisch-juridisch geschil, gelijk aan +150% in de loop van de jaren. 10 jaar, wat in de meeste gevallen ongegrond blijkt te zijn, maar waardoor de kosten van verzekeringsdekking dramatisch stijgen, die de inkomsten van jonge specialisten overtreffen, om nog maar te zwijgen van de toenemende aanvallen – onderstreept Docimo – De langzame modernisering van het technologische park weegt ook zwaar, vooral voor robotprocedures, die jonge mensen ertoe aanzetten naar het buitenland te verhuizen om meer geavanceerde vaardigheden te verwerven, net nu we meer up-to-date chirurgen nodig hebben die overal worden gewaardeerd, wat de grote opleidingstraditie van ons land bevestigt. om een strategisch programma te creëren dat jonge mensen opnieuw naar chirurgie lokt, waarbij hun keuze wordt beschermd met bredere toegang tot nieuwe technologieën en grotere juridische en economische bescherming, voordat het tekort aan specialisten onomkeerbaar wordt”, besluit de president van Sic.