Amandelmoeder, wie zijn de “amandelmoeders” waar we het over hebben op Tik Tok

Het fenomeen amandelmama is inmiddels een meme geworden, mede door enkele absurde situaties, maar wordt evenzeer bekritiseerd door sociale gebruikers. Dit zijn moeders die altijd aandacht hebben voor voeding en dezelfde principes doorgeven aan hun dochters. Maar giftige stereotypen herkennen we al vanaf een meter afstand.

Wie zijn de amandelmoeders van TikTok in het echte leven?

‘Amandelmoeders’ is geen sciencefiction, noch een lieve bijnaam die aan de moederfiguur wordt gegeven. Amandelmoeders zijn moeders die geobsedeerd zijn door een streng dieet, een slank lichaam en gewichtsbeheersing. Voeding is niet langer de handeling waarmee we ons lichaam voeden, het wordt een rigide richting om te volgen.

De term ‘amandel’ komt uit een oude video die viraal ging op sociale media, waarin de moeder van model Gigi Hadid, Yolanda Hadid, haar adviseerde om twee amandelen te eten en er langzaam op te kauwen om het hongermoment te overwinnen. De video ging viraal vanwege zijn absurditeit in ironische en voedseltermen. Al snel werd het extreem gezonde imago van ‘amandelmoeders’ een esthetiek die op sociale media kon worden voorgesteld: minimale lunch, visueel mooie porties.
Amandelmoeders leren hun dochters voedsel te beheersen in termen van kwantiteit, kwaliteit en combinaties. Als de snacks niet calorie- en suikervrij zijn, kijken ze er niet eens naar.
Het is een levensstijlmodel dat gedeeltelijk werd gevoed door de context van de jaren negentig waarin oudere generaties opgroeiden. En het is dezelfde reden waarom amandelmoeders tegenwoordig in een meme zijn veranderd vanwege hun afstand tot onze idealen.

Het profiel van de amandelmoeders

Het zelfstandig naamwoord ‘amandel’ heeft er niet toe bijgedragen om de figuur van de amandelmoeder en wat deze vertegenwoordigt op sociale media te verzachten. Ze zijn nu een herkenbaar profiel, mede door de enorme verspreiding die de obsessie voor een dun en gezond lichaam had tijdens de jeugd van onze moeders. Hebt u ooit de moeder van een vriend (of zelfs die van uzelf) commentaar gegeven op de voedselinname van iemand anders?

Je bent getuige geweest van een van de standaardgedragingen van amandelmoeders. Commentaar geven op de gerechten en voedselkeuzes van anderen, of zelfs hele voedselgroepen bekritiseren. “Suikers zijn slecht voor je, ze moeten geëlimineerd worden”, is hun favoriete slogan. Maar niet alleen eten. “Amandelmoeders” houden ervan om commentaar te geven op de lichaamsbouw van andere mensen zonder al te veel aandacht te besteden aan het uitoefenen van druk op hun gewicht en fysieke vorm. Het komt ook voor dat je ongevraagd advies krijgt, zoals ‘Je moet naar de sportschool gaan, je bent een beetje slap’, of ‘Waarom probeer je niet eens een boek te lezen als je honger hebt, zodat je jezelf kunt afleiden?’.
Omdat honger voor amandelmoeders geen fysieke aandoening is, is het vaak stress of verveling en moet het als zodanig worden bestreden.

Waar komen amandelmoeders vandaan?

De obsessie met het lichaam en eten ontstaat niet toevallig. Tegenwoordig, nu lichaamspositiviteit een van de belangrijkste idealen is, is het strikte dieet dat de Almond-moeders graag willen dat iedereen volgt, zeer misplaatst.
En in feite is de dwangmatige controle over het lichaam en wat het binnenkrijgt niet recent; het dateert uit de context van de jaren negentig en het begin van de jaren 2000. De giftige dieetcultuur lag op ieders lippen, in de meest gelezen tijdschriften en op televisie. Op de catwalks van de belangrijkste modeshows begon een nieuwe esthetische canon te zien: heroïne-chique, extreem dunne modellen, met sterke botten en een zeer bleke huid. De verwijzing moet zijn geweest naar de grunge-esthetiek en het gebruik van verdovende middelen. Onder de gezichten die opvielen vinden we de mooie Kate Moss.

Veel vrouwen zagen elke dag modellen waarvan de dunheid werd verheerlijkt, vaak beschouwd als een teken van gezondheid. Al een paar jaar vóór ’90 genoot de televerkoper Wanna Marchi in Italië enorm veel succes met haar afslankcrèmes en haar lieve bijnamen bij het publiek, wat haar ruim twintig jaar later een hele reeks memes kostte. Dunheid wordt vaak gebruikt als indicator van discipline en vastberadenheid. Obsessief calorieën tellen zou betekenen dat je een gezond persoon bent die een dieet volgt dat compleet is met alles wat het lichaam nodig heeft, aldus Almond Mums.

De “amandelmoeders” en de idealen van vandaag

De huidige esthetische en culturele idealen en het amandelmoedermodel vertegenwoordigen een van de belangrijkste generatieconflicten op het gebied van voeding en lichaam.
De huidige normen kijken naar de lichamelijke gezondheid, zij het met nog steeds enige obsessie met het magere lichaam, en proberen het concept van calorieën als een vierkoppige demon te elimineren.
Dit is de reden waarom we op TikTok duizenden parodieën vinden op amandelmoeders, wier enige zorg een bord met weinig eten is en een sterk gevoel van discipline bij het verzorgen van hun lichaam.

Sport wordt tegenwoordig vaak gebruikt als bondgenoot van het lichaam: in de sportschool wijden velen zich aan het heffen van gewichten en het opbouwen van spiermassa. In de jaren negentig konden meisjes zich overgeven aan een slopende cardiosessie om de calorieën die ze binnenkregen te verbranden. Zelfs de taal heeft een verandering ondergaan: in tijdschriften was het gebruikelijk om bijvoeglijke naamwoorden als ‘slecht’ te lezen die geassocieerd werden met koolhydraten, een associatie die toen automatisch bij mensen aanwezig was.
Het lichaam wordt gezien als een middel om optimaal met het dagelijks leven om te kunnen gaan en heeft daarom alle energie nodig die het nodig heeft. De giftige dunheid is nog niet volledig geëlimineerd, en de obsessie met het lichaam ook niet, maar tegenwoordig wekken ‘amandelmoeders’ meer ironie dan inspiratie op.

Dit is de reden waarom er tegenwoordig zoveel wordt gesproken over amandelmoeders

Ze zijn eerder een portret van de cultuur die zich in de jaren negentig verspreidde dan van bijzonder meedogenloze diëtisten. Moeders die geobsedeerd zijn door calorieën weerspiegelen een manier van leven die vandaag de dag sterk botst met de idealen die we proberen hoog te houden.
Lichaamspositiviteit streeft naar acceptatie van elk lichaam, om niemand het gevoel te geven dat hij gebrekkig is. Fysieke verschijning mag geen indicator zijn van persoonlijke waarde. Hoewel het model uit de jaren 90 vandaag de dag is gedeconstrueerd, zijn er nog steeds concepten die moeilijk te elimineren zijn. Was het voorheen de televisie die nieuwe schoonheidsnormen dicteerde, nu zijn er sociale media.
De ‘amandelmoeders’ zorgen nog steeds voor discussie (zij het met ironie) omdat zij de moeilijke relatie vertegenwoordigen die vaak met voedsel tot stand komt.
En we moesten een naam geven aan een fenomeen dat in bepaalde opzichten nog steeds hardnekkig is. De amandelmummie-meme heeft misschien dit doel gediend, om ons te helpen een model te herkennen waarvan we ons graag willen distantiëren.