Osteoporose, hoe u kunt begrijpen of u risico loopt op fracturen en wat u moet doen ter preventie
- Osteoporose is een chronische ziekte, geen onvermijdelijk gevolg van de leeftijd, en vereist een vroege diagnose en gepersonaliseerde zorg om het risico op fracturen te verminderen.
- Bloedonderzoek en MOC helpen bij het identificeren van botfragiliteit, en evalueren ook eerdere pathologieën, medicijnen en fracturen die het risico verhogen.
- Een dieet rijk aan calcium en vitamine D, fysieke activiteit en gerichte therapieën helpen de botten te beschermen en de autonomie en kwaliteit van leven te behouden.
Het is gemakkelijk om osteoporose en botfragiliteit te zeggen. Maar waar het om gaat is iets anders. We moeten niet vergeten dat we te maken hebben met een ziekte en niet met een natuurlijk en onvermijdelijk gevolg van veroudering, waarbij we het belang van preventie, vroege diagnose en een gepersonaliseerd therapeutisch traject gebaseerd op de ernst van de ziekte benadrukken.
De deskundigen herhaalden dit ter gelegenheid van de Wereldosteoporosedag die op 20 oktober 2026 werd gehouden. Het onderwerp is ook relevant vanwege de gevolgen voor de volksgezondheid: in Italië worden de directe kosten van osteoporotische fracturen geschat op 9,45 miljard euro, wat overeenkomt met ongeveer 6% van de gezondheidszorguitgaven.
Identificeer wie risico loopt
Volgens deskundigen is het noodzakelijk om de kwetsbaarheid van het skelet te herkennen om het risico op fracturen van de patiënt te identificeren en gerichte therapeutische interventies toe te passen om verslechtering van het klinische beeld te voorkomen.
We mogen niet vergeten dat het naast de klinische geschiedenis van degenen die lijden aan de pathologie noodzakelijk is om nog meer factoren aan het licht te brengen die de gezondheid van de botten in gevaar brengen: farmacologische therapieën of andere pathologieën kunnen de skeletweerstand in gevaar brengen, waardoor de kwetsbaarheid van het bot verergert met een onvermijdelijke toename van het risico op fracturen.
Een correcte beoordeling van de botfragiliteit door middel van specifieke bloedtesten en geautomatiseerde botmineralometrie (MOC) maakt de vroege identificatie mogelijk van personen met een hoog risico op het ontwikkelen van negatieve uitkomsten, waardoor de tijdige implementatie van preventieve/therapeutische tegenmaatregelen mogelijk wordt.
Bovendien zijn er verschillende aandoeningen, zoals ontstekingsaandoeningen of behandeling met glucocorticoïde geneesmiddelen, die erg belangrijk zijn bij de evaluatie van botfragiliteit, omdat ze de botsterkte verminderen en het risico op fracturen vergroten. Wat de behandeling betreft, zijn er verschillende effectieve therapeutische opties die kunnen variëren afhankelijk van de ernst van het geval, risicofactoren en de aanwezigheid van andere pathologieën.
We moeten niet vergeten dat de risicofactoren voor osteoporose niet alleen leeftijd en geslacht zijn; zelfs een eerdere kwetsbaarheidsfractuur is voor beide geslachten een belangrijke alarmbel voor verdere fracturen. Personen die al een fragiliteitsfractuur hebben gehad, lopen een groter risico op verdere fracturen op dezelfde plaats of op een andere botplaats; bovendien neemt het risico toe naarmate het aantal en de ernst van eerdere fracturen toeneemt.
Over het algemeen hebben vrouwen in de leeftijd van 50 tot 80 jaar na een eerste fragiliteitsfractuur een vijfvoudig groter risico om binnen een jaar een tweede fractuur te ontwikkelen vergeleken met degenen die geen eerdere fractuur hebben gehad of in de daaropvolgende twee jaar.
Hoe te voorkomen
Osteoporose is een chronische en systemische ziekte die de progressieve vermindering van de botdichtheid en -kwaliteit veroorzaakt, waardoor degenen die eraan lijden blootstaan aan een hoog risico op fragiliteitsfracturen – vooral van de pols, het dijbeen en de wervelkolom – wat leidt tot motorische beperkingen en een kortere levensverwachting.
Alleen al in Italië treft het ongeveer 5 miljoen mensen – van wie 80 procent postmenopauzale vrouwen – de incidentie neemt toe met de leeftijd en postmenopauzale vrouwen zijn de meest blootgestelde categorie als gevolg van de afname van oestrogeen, zozeer zelfs dat bijna de helft van de vrouwen ouder dan 74 jaar eraan lijdt.
De tijdige tussenkomst van specialisten is essentieel om de ziekte te diagnosticeren en een geschikt farmacologisch pad te definiëren om complicaties, zoals fragiliteitsfracturen, te voorkomen, waardoor een betere levenskwaliteit en het behoud van persoonlijke autonomie worden gegarandeerd.
Op het gebied van monitoring en behandeling is de relatie tussen arts en patiënt van fundamenteel belang. “Als artsen moeten we een proactief en geruststellend referentiepunt zijn, waarbij we de patiënt helpen begrijpen dat osteoporose een ziekte is en als zodanig moet worden behandeld. Ons doel is om degenen die ermee leven een kwaliteitsvol leven te garanderen en een volledige terugkeer naar hun dagelijkse activiteiten: om dit te bereiken is het, naast levensstijlinterventies, essentieel om zoveel mogelijk een gericht en gepersonaliseerd farmacologisch pad te definiëren – legt Andrea Giusti uit, internist, directeur van SC Internal Medicine, Hospital Complex Villa Scassi IRCCS Metropolitan Hospital of Genua -.
Vanuit dit perspectief is risicostratificatie van fundamenteel belang: de juiste volgorde van behandelingen, gebaseerd op de ernst van de ziekte, maakt het mogelijk de therapeutische interventie aan te passen aan het risicoprofiel van het individu, volgens een ‘treat-to-target’-logica, gericht op het bereiken van specifieke botmineraaldichtheidswaarden of het verminderen van het risico op nieuwe fracturen binnen een bepaalde periode.”
Hoofdstuk Preventie: als de bescherming van de gezondheid van de botten al vanaf de kindertijd begint met een correct dieet, rijk aan calcium en vitamine D en een actieve levensstijl die voldoende fysieke activiteit omvat, zijn dezelfde indicaties ook van toepassing op volwassenen: behoud een goede botdichtheid en voorkom het risico op fracturen, vooral op de leeftijd die als het meest risicovol wordt beschouwd, tijdens de menopauze en post-menopauze voor vrouwen en seniel voor mannen.
Op oudere leeftijd kunnen goede beweging, lichte aërobe sport en proprioceptieve training, samen met de juiste voeding, het verlies aan spierkracht, verminderde coördinatie van bewegingen en het onvermijdelijke risico op vallen ten goede komen.
Wat de geneesmiddelen betreft, die door de arts moeten worden geïndiceerd, zorgen antiresorptiva ervoor dat in de fase van preventie of gematigd risico het verlies aan minerale massa wordt beperkt door de botreabsorptie te remmen.
Voor gevallen met een hoger risico is een tijdige osteoanabolische interventie echter belangrijk: anabole middelen werken rechtstreeks in op de hermodellering en stimuleren de vorming van nieuwe botmatrix in de ruimtes die door resorptie achterblijven. Met deze aanpak kunt u de skeletarchitectuur herstellen en pijnlijke symptomen aanzienlijk verbeteren, met een positieve impact op de kwaliteit van leven. Hoewel ze voornamelijk geïndiceerd zijn voor postmenopauzale vrouwen, zijn sommige van deze behandelingen ook effectief bij de mannelijke populatie met een verhoogd risico op fracturen, die vaak ondergediagnosticeerd en onvoldoende behandeld worden.
