Nijlkoortsepidemie op Sardinië, de risico’s en wat de experts zeggen

Het aantal bevestigde gevallen van Nijlkoorts is gestegen tot 18 op Sardinië, waar de ziekte uitbreekt. De laatste twee afleveringen, opgenomen in de provincie Oristano, gaan over een man van boven de 70 en een man van boven de vijftig, die werden opgenomen in het San Martino-ziekenhuis in de stad op Sardinië. Beiden hebben symptomen die overeenkomen met die van de West-Nijl, overgedragen door de gewone mug.

Het alarm neemt toe vanwege de Nijlkoorts op Sardinië

De Preventieafdeling van ASL 5 van Oristano is begonnen met profylactische activiteiten en epidemiologisch onderzoek om eventuele andere infecties te identificeren en door te gaan met de ontsmetting van het woongebied van mensen die besmet zijn met het virus. Er bestaat dan ook toenemende bezorgdheid over de toename van het aantal meldingen. Het eerste geval van West-Nijl dateert van afgelopen mei, toen een man van boven de 60 besmet raakte. Kort daarna liep ook een vrouw van in de negentig de ziekte op, met haar dood tot gevolg. Hierna bevestigden de autoriteiten een derde geval, opnieuw bij een man van boven de zestig, eerst opgenomen in het ziekenhuis in Oristano en vervolgens ontslagen. Het vierde geval betreft echter een burger die nog steeds wordt behandeld in het ziekenhuis van San Martino, samen met andere later besmette mensen.

De oproep van de gezondheidsautoriteiten

“We nodigen burgers, in het bijzonder kwetsbaren en ouderen, nogmaals uit om risicovolle situaties te voorkomen en zichzelf te beschermen tegen de beten van dit insect met alle middelen die we ons herinneren: vermijd stilstaand water, bescherm jezelf met afstotende sprays en lange kleding als je buiten bent, scherm je huis af met muskietennetten”, drong er bij de directeur van de afdeling Preventie van de plaatselijke ASL, Maria Valentina Marras, op aan.

Ook in Cagliari zijn er zorgen

Maar de uitbraak van Oristano is niet de enige die zorgen baart. De afgelopen weken is het Nijlkoortsvirus ook aangetroffen bij enkele muggen in de gebieden van de Botanische Tuin van Cagliari en de begraafplaats San Michele. “De positiviteit die bij muggen wordt aangetroffen, bevestigt de effectiviteit van het surveillancesysteem dat in het gebied actief is. Op dit moment zijn er geen gevallen bij mensen gemeld die verband houden met deze positiviteit en er zijn geen redenen voor bijzondere bezorgdheid. Surveillance is een fundamenteel instrument voor de volksgezondheid, omdat het ons in staat stelt tijdig en doelgericht in te grijpen”, verklaarde Bianca Maria Falchi, hoofd van de Dierengezondheidsdienst van de ASL 8 van Cagliari, nadat de identificatie van de insecten plaatsvond dankzij het monitoringsysteem dat in samenwerking met de Experimental Zooprophylactic is opgezet. Instituut van Sardinië en het anti-insectencentrum van de metropool Cagliari.

Wat de deskundigen zeggen

Maar als de lokale autoriteiten mensen uitnodigen om gedrag aan te nemen dat de verspreiding van muggen, die het voertuig zijn voor de overdracht van Nijlkoorts, kan beperken, is er een geruststelling gekomen van Caterina Rizzo, hoogleraar Hygiëne en Preventieve Geneeskunde aan de Universiteit van Pisa. Volgens de deskundige zijn er geen redenen tot ongerustheid over de gevallen van Nijlkoorts op Sardinië. Ondanks enkele dodelijke gevallen, met de dood van mensen die de ziekte hadden opgelopen, zou de situatie in lijn zijn met voorgaande seizoenen. De trend van besmettingen zou vergelijkbaar zijn met die van de seizoenen van voorgaande jaren en de ziekte zou niet ernstiger zijn. De uitnodiging blijft echter om de meest effectieve preventiemaatregelen te respecteren, zoals bescherming tegen muggenbeten, het gebruik van insectenwerende middelen en de installatie van muskietennetten.

Waarom Nijlkoorts gevaarlijk is

“West Nile Fever is een ziekte die wordt veroorzaakt door het West Nile virus (West Nile Virus, Wnv), een virus van de Flaviviridae-familie dat voor het eerst in 1937 in Oeganda werd geïsoleerd, precies in het West Nile-district (waar het zijn naam aan ontleent). Het virus is wijdverspreid in Afrika, West-Azië, Europa, Australië en Amerika”, legt het Istituto Superiore di Sanità uit op het Epicentro-portaal. “De reservoirs van het virus zijn wilde vogels en muggen (meestal van het Culex-type), wier beten het belangrijkste middel van overdracht op mensen zijn”, verduidelijkt het ISS verder, terwijl het ministerie van Volksgezondheid specificeert dat Culex “de gewone mug is die aanwezig is van zonsondergang tot zonsopgang en het meest actief is in de periode tussen de lente en de herfst”.

Hoe Nijlkoorts wordt overgedragen

“De ziekte wordt niet van persoon op persoon overgedragen en het merendeel van de WNV-infecties bij mensen is asymptomatisch. In een kleiner percentage kunnen griepachtige symptomen optreden. Ernstige symptomen komen gemiddeld voor bij minder dan 1% van de geïnfecteerde mensen (1 persoon op 150), vooral bij ouderen en zwakke mensen. “Andere gedocumenteerde manieren van infectie, hoewel veel zeldzamer, zijn orgaantransplantaties, bloedtransfusies en overdracht van moeder op kind tijdens de zwangerschap. West-Nijlkoorts wordt niet van persoon tot persoon overgedragen via contact met geïnfecteerde mensen. Het virus infecteert ook andere zoogdieren, vooral paarden, maar in sommige gevallen ook honden, katten, konijnen en andere”, leggen de deskundigen van het Instituut uit.

Van incubatie tot alarmbellen

“De incubatietijd vanaf het moment van de steek van de geïnfecteerde mug varieert tussen de 2 en 14 dagen, maar kan bij personen met een tekort aan het immuunsysteem ook 21 dagen bedragen. De meerderheid van de geïnfecteerde mensen vertoont geen symptomen. Van de symptomatische gevallen vertoont ongeveer 20% milde symptomen: koorts, hoofdpijn, misselijkheid, braken, gezwollen lymfeklieren, huiduitslag. Deze symptomen kunnen enkele dagen aanhouden, in zeldzame gevallen enkele weken, en kunnen sterk variëren afhankelijk van de leeftijd van de persoon. Bij kinderen komt milde koorts vaker voor, bij jongeren worden de symptomen gekenmerkt door middelhoge koorts, roodheid van de ogen, hoofdpijn en spierpijn. Bij ouderen en verzwakte mensen kunnen de symptomen echter ernstiger zijn”, verduidelijkt het ISS.

Wanneer u zich zorgen moet maken

De ernstigste symptomen worden gemiddeld bij minder dan 1% van de besmette mensen geregistreerd (precies 1 op de 150 mensen), zo leggen deskundigen uit. Dit zijn “hoge koorts, ernstige hoofdpijn, spierzwakte, desoriëntatie, trillingen, visuele stoornissen, stupor, convulsies, tot verlamming en coma. Sommige neurologische effecten kunnen blijvend zijn. In de ernstigste gevallen (ongeveer 1 op de duizend) kan het virus dodelijke encefalitis veroorzaken”. De diagnose wordt gesteld met laboratoriumtests (Elisa of immunofluorescentie) “uitgevoerd op serum en, indien aangegeven, op hersenvocht, om te zoeken naar antilichamen van het IgM-type. Deze antilichamen kunnen bij zieke personen zeer lange perioden aanhouden (tot een jaar), daarom kan positiviteit voor deze tests ook wijzen op een eerdere infectie”, verduidelijkt het Istituto Superiore di Sanità.