Wereld Schildklierdag, waarom vrouwen risico lopen, wanneer en waar ze op moeten letten

U voelt zich moe en misschien schrijft u dit allemaal toe aan stress of seizoensveranderingen. Nu de dagen langer worden, leiden de nieuwe ritmes tot een slechte rust. Alsof dat nog niet genoeg is, voeg je er nog een snufje spanning aan toe. Als u zich in deze omstandigheden bevindt en de situatie misschien al een tijdje aanhoudt en niet van korte duur is, neem dan contact op met uw arts. En controleer de functionaliteit van uw schildklier, die kleine vlindervormige klier in uw nek.

Soms werkt hij weinig en slecht, zonder misschien andere duidelijke tekenen te geven dan ongemotiveerde vermoeidheid, een van de tekenen van hypothyreoïdie, een aandoening die zo goed mogelijk onder controle moet worden gehouden. Zoals gezegd is het slechts een van de tekenen van lijden aan de klier: bij hypothyreoïdie heb je de neiging om aan te komen, zie je de cholesterolwaarden in het bloed stijgen en heb je veranderingen in de hartslag. En het tegenovergestelde gebeurt als de schildklier te veel werkt, of als er sprake is van hyperthyreoïdie.

De experts herinneren zich dit ter gelegenheid van Wereld Schildklier Dag 2026, die ons op 25 mei viert.

Hoe belangrijk is jodium?

Uit de cijfers blijkt dat in Italië ongeveer 6 miljoen mensen lijden aan schildklieraandoeningen (meer dan 10% van de bevolking), met een duidelijke prevalentie bij vrouwen en mensen ouder dan 60 jaar. Maar het belangrijkste, afgezien van het geslacht, is om te onthouden dat we vaak aan deze situatie lijden (vooral bij hypothyreoïdie) zonder het te weten.

En dan is het beter om te weten hoe je de klier het beste kunt laten werken. Om de schildklier volledig te kunnen laten functioneren, heeft het lichaam jodium nodig, een micronutriënt die bijna over de hele wereld schaars is en in het Kwartair werd verwijderd door het smelten van gletsjers en de daaropvolgende vorming van de oceanen, die in feite grote hoeveelheden van dit sporenelement bevatten. Jezelf verdedigen, althans in theorie, is eenvoudig.

Je hebt wandelingen langs de zee nodig en bovenal moet je met jodium verrijkt zout gebruiken, vooral voor degenen die risico lopen. Profylaxe met zout verrijkt met jodium is de eenvoudigste en veiligste preventiemaatregel. Met deze eenvoudige dieetmaatregel kunt u endemische struma (d.w.z. de zwelling die in de nek ontstaat als gevolg van de toename van het volume van de schildklier) en de complicaties ervan elimineren.

Voorzichtigheid tijdens de zwangerschap

Zwangerschap vertegenwoordigt een moment van bijzondere kwetsbaarheid voor de vrouw en haar kind; in deze levensfase is de behoefte aan jodium zelfs groter en kan een mogelijk voedingstekort aan jodium kritiek worden. Een jodiumtekort tijdens de zwangerschap kan namelijk belangrijke negatieve gevolgen hebben voor de psycho-neurologische ontwikkeling van het kind. Tijdens de zwangerschap verhogen oestrogenen de renale uitscheiding van jodium, wat leidt tot een toename van de behoefte aan dit micro-element.

Bovendien neemt de schildklierfunctie van de toekomstige moeder tijdens de zwangerschap met 50 procent toe, aangezien de schildklier van de foetus zich pas vanaf de derde maand ontwikkelt en het dus de schildklier van de moeder is die voor beide functies functioneert en alleen aan de nieuwe behoeften kan voldoen met een juiste inname van jodium, wat essentieel is om niet alleen te nemen als de zwangerschap eenmaal is begonnen, maar ook in de daaraan voorafgaande periode en ook tijdens de periode van borstvoeding.

Volgens de richtlijnen van de American Thyroid Association treedt tijdens de zwangerschap bij 40 procent van de vrouwen in gebieden met jodiumtekort een toename van het schildkliervolume op. Vraag dus aan degenen die je volgen hoe ze zich moeten gedragen.

En na de bevalling

Vergeet niet dat het essentieel is om zorgvuldig te controleren hoe de schildklier werkt vóór, tijdens en na de zwangerschap. Soms kunnen er zelfs na de bevalling zelfs problemen ontstaan, zoals post-partum thyroïditis, een aandoening van de klier die bijdraagt ​​aan de regulering van de stofwisseling van het hele organisme, gekoppeld aan een soort ‘fout’ van het immuunsysteem dat antilichamen begint te produceren tegen de cellen van de klier zelf.

Het is een relatief snelle ontsteking, dat wil zeggen dat deze zich gemiddeld vier tot twaalf maanden na de bevalling ontwikkelt, en waarbij sprake is van een proces van vernietiging van schildklierweefsel door het immuunsysteem.

Dit leidt tot het vrijkomen van schildklierhormoon en dus tot een mild beeld van thyreotoxicose (deze definitie omvat symptomen zoals vermoeidheid, opwinding, hartkloppingen in de keel, soms heel subtiel en zelfs niet waargenomen), gevolgd door een beeld van hypothyreoïdie dat vaak slechts van voorbijgaande aard is en slechts in sommige gevallen blijft bestaan.

Dit beeld ontstaat als gevolg van auto-immuunverschijnselen, dat wil zeggen de productie van ‘verkeerde’ antilichamen door het lichaam, auto-antilichamen die worden losgelaten tegen de cellen van de schildklier. Deze situatie kan relatief snel verlopen en zich gemiddeld vier tot twaalf maanden na de bevalling ontwikkelen: er is sprake van een proces van vernietiging van schildklierweefsel door het immuunsysteem.

Het fenomeen leidt tot het vrijkomen van schildklierhormoon en daardoor tot een mild beeld van thyrotoxicose (met symptomen zoals vermoeidheid, opwinding, hartkloppingen in de keel, soms heel subtiel en zelfs niet waargenomen), gevolgd door een beeld van hypothyreoïdie dat vaak slechts van voorbijgaande aard is en slechts in sommige gevallen blijft bestaan.

Wat te doen met knobbeltjes

Auto-immuniteit, of de ontoereikende en ongecontroleerde reactie van het immuunsysteem tegen lichaamsdelen, is samen met jodiumtekort de meest voorkomende oorzaak van schildklieraandoeningen. De schildklier is in feite het meest voorkomende ‘doelorgaan’ van auto-immuunpathologie.

Het moet echter gezegd worden dat, ongeacht de oorzaak die de functionele tekortkoming van de klier veroorzaakt, vandaag de dag mensen met hypothyreoïdieproblemen die adequaat met hormonen worden behandeld, geen problemen hebben in het dagelijks leven. Uiteraard volstaat het om periodiek te controleren of de therapie voldoende is, en regelmatig de TSH-waarden te meten (het hormoon geproduceerd door de hypofyse dat de werking van de klier en de hormonale productie ervan reguleert).

Ten slotte moet bijzondere aandacht worden besteed aan de zogenaamde schildklierknobbeltjes, die soms ook kunnen leiden tot het verschijnen van de klassieke struma. De waarschijnlijkheid om ze te identificeren groeit progressief met de leeftijd en ook in dit geval zijn het vrouwen die het grootste risico lopen: tegen de leeftijd van 40-50 jaar kan meer dan 30 procent van de vrouwelijke bevolking deze kleine laesies vertonen, vooral als gevolg van jodiumtekort in de voeding.

Jodium is over het algemeen in beperkte hoeveelheden aanwezig in voedingsmiddelen en is essentieel voor het goed functioneren van de klier, omdat het schildklierhormoon voor een aanzienlijk deel uit jodium wordt gemaakt: als er dus weinig jodium is, heeft de schildklier de neiging te groeien en knobbeltjes te vormen. Praat erover met uw arts, zonder te dramatiseren: in de meeste gevallen zijn de knobbeltjes klein, hebben ze niet de neiging om te groeien en hebben ze geen therapie nodig als de klier goed functioneert.