Hybride oorlog, hoeveel invloed heeft angst en wat is ‘doomscrolling’? Hier is het antwoord van de wetenschap

Een vliegtuig nemen, je kinderen naar school brengen, een voedingsproduct kopen, een bericht openen op je telefoon. Gewone gebaren die in een klimaat van bedreigingen, sabotage, cyberaanvallen en alarmen die vaak moeilijk te verifiëren zijn, een bron van zorgen en angst kunnen worden.

Hybride oorlogsvoering brengt onzekerheid in het dagelijks leven en kan mensen ertoe aanzetten hun gewoonten te veranderen. Maar hoeveel invloed heeft het werkelijk op onze psyche en in hoeverre kan het ons leven veranderen? In sommige opzichten beleven we een ervaring die lijkt op de angst voor de pandemie in de eerste maanden van het Covid-tijdperk. Maar wij kunnen iets doen. Zolang je de risico’s maar kent. Dit is de mening van de experts, waarbij ze bedenken dat angst een instrument kan worden dat wordt gebruikt om de samenleving te destabiliseren en het vertrouwen van burgers in hun eigen veiligheid te verzwakken.

Tussen wetenschap en samenleving

Volgens de Eurobarometer van het Europees Parlement, gepubliceerd in februari 2026, zegt 72% van de burgers van de Europese Unie dat ze zich grote zorgen maken over gewapende conflicten in de buurlanden van Europa, 69% over desinformatie en 66% over cyberaanvallen vanuit landen buiten de Unie.

Ook de wetenschappelijke literatuur bestudeert het fenomeen: een meta-analyse van 44 onderzoeken, gepubliceerd in september in Frontiers in Psychology, over het zogenaamde doomscrolling (het gedrag dat wordt gekenmerkt door het herhaaldelijk raadplegen van overwegend negatief, bedreigend of verontrustend nieuws) vond een significant verband tussen het herhaald raadplegen van negatief nieuws en hogere niveaus van psychische problemen, angst en depressieve symptomen, hoewel zonder een directe oorzaak-gevolg relatie aan te tonen.

“Gezien de escalatie die in oktober 2026 begon, is het gemakkelijk voor te stellen welke gevolgen er momenteel kunnen plaatsvinden – leggen de voorzitters van de Italiaanse Vereniging voor Neuropsychopharmacologie (SINPF), Claudio Mencacci en Matteo Balestrieri uit –. We zullen binnenkort duidelijkere indicaties hebben.” Volgens deskundigen introduceert hybride oorlogsvoering een bijzonder verraderlijk element in het dagelijks leven: onzekerheid. Als u niet weet of een dreiging reëel is, hoe ernstig deze is en welke gevolgen deze kan hebben, kan een gevoel van onveiligheid ontstaan ​​dat verder gaat dan één enkele episode.

Het risico van voortdurende angst

Bang zijn als je met een dreiging wordt geconfronteerd, is een normale menselijke reactie. “Maar nu gaat het alarm voortdurend, dagelijks, en betreft het veel gebieden van onze ‘normaliteit’, zoals school, vliegtuigen, voedselveiligheid – herhaal Mencacci en Balestrieri -.

Een angst die uiteindelijk keuzes, relaties en de eenvoudigste behoeften beïnvloedt. Normaal gesproken hoeven we een zorg niet om te zetten in een psychiatrische diagnose, maar vandaag de dag is de situatie werkelijk alarmerend en irriteert vooral de meest kwetsbare mensen. De laatste collectieve ‘dreiging’, ook al was het geen oorlog, was de Covid-pandemie, waarbij angst de beste middelen had gemobiliseerd: zorg voor de kwetsbaren, collectieve verantwoordelijkheid en samenwerking.”

Wat verandert er voor de hersenen

Onze hersenen zijn van nature geprogrammeerd om aandacht te besteden aan gevaarsignalen. “Het is een beschermingsmechanisme dat echter moeilijker te beheersen wordt als bedreigende stimuli voortdurend worden herhaald – legt Balestrieri uit -. Langdurige onzekerheid kan de kwaliteit van de slaap, de concentratie en het vermogen om emoties te reguleren beïnvloeden.”

Bij mensen die al een psychische of psychiatrische kwetsbaarheid hebben, kan dit een extra stressfactor vormen. Maar het is niet genoeg.

“Een van de meest delicate aspecten betreft het verlies van referentiepunten – voegt Mencacci toe –. Wanneer alles bedreigend lijkt, bestaat het risico dat mensen geleidelijk hun gedrag veranderen, de gebruikelijke activiteiten opgeven of een groeiend wantrouwen jegens hun omgeving ontwikkelen. De reactie kan niet bestaan ​​uit het minimaliseren van de gevaren, maar moet bestaan ​​uit het verstrekken van duidelijke, geloofwaardige en evenredige informatie.”

Vergelijkbare berichten